حکمت شمارهٔ ۵۲ سعدی
سعدی شیرازی / باب هشتم در آداب صحبت / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
خردمندی را که در زمرهٔ اجلاف سخن ببندد شگفت مدار، که آواز بربط با غلبهٔ دهل بر نیاید و بوی عنبر از گند سیر فرو ماند.
بلند آواز نادان گردن افراخت
که دانا را به بی شرمی بینداخت
نمیداند که آهنگ حجازی
فرو ماند ز بانگ طبل غازی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به طور غیرمستقیم به اهمیت انتخاب محیط مناسب برای هر حرفی و برای بروز دانایی و نصیحتکردن و همچنین به صبر و متانت خردمندان در برابر نادانی نادانان اشاره دارد. این متن میگوید خرد و دانایی ارزش ذاتی دارند اما در محیطهای نامناسب یا در میان افراد نادان و پرهیاهو ممکن است نادیده گرفته شوند یا فرصت بروز پیدا نکنند. همچنین نادانی با سروصدا و گستاخی میتواند موقتاً بر دانایی غلبه کند، اما این به معنای برتری واقعی نیست. خردمند در چنین شرایطی ممکن است سکوت کند یا تحتالشعاع قرار گیرد، چون محیط و مخاطب برای درک او مناسب نیستند