نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

حکمت شمارهٔ ۵۴ سعدی

سعدی شیرازی / باب هشتم در آداب صحبت / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

مشک آن است که ببوید نه آن که عطار بگوید.

دانا چو طبلهٔ عطار است، خاموش و هنرنمای. و نادان خود طبل غازی، بلندآواز و میان‌تهی.

عالم اندر میان جاهل را

مثلی گفته‌اند صدیقان

شاهدی در میان کوران است

مصحفی در سرای زندیقان

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به اهمیت عمل و جلوه‌گری درونی فرد اشاره دارد. می‌گوید که ارزش واقعی یک شخص به آنچه که در درونش وجود دارد و نه به حرف‌ها و ادعاهایش بستگی دارد. مانند مشک که خود بوی خوش دارد و نیاز به تعریف ندارد. دانای حقیقی مانند عطار است که با سکوت و هنر خود جلوه‌گر می‌شود، در حالی که نادان فقط به خودخواهی و صداهای توخالی توجه دارد. همچنین، این شعر به این نکته اشاره دارد که عالم در میان جاهلان مانند یک شاهد در میان کوران است؛ یعنی فرد دانا و با بصیرت در یک جمعیت نادان، به سادگی قابل تشخیص نیست.