حکمت شمارهٔ ۵۴ سعدی
سعدی شیرازی / باب هشتم در آداب صحبت / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
مشک آن است که ببوید نه آن که عطار بگوید.
دانا چو طبلهٔ عطار است، خاموش و هنرنمای. و نادان خود طبل غازی، بلندآواز و میانتهی.
عالم اندر میان جاهل را
مثلی گفتهاند صدیقان
شاهدی در میان کوران است
مصحفی در سرای زندیقان
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به اهمیت عمل و جلوهگری درونی فرد اشاره دارد. میگوید که ارزش واقعی یک شخص به آنچه که در درونش وجود دارد و نه به حرفها و ادعاهایش بستگی دارد. مانند مشک که خود بوی خوش دارد و نیاز به تعریف ندارد. دانای حقیقی مانند عطار است که با سکوت و هنر خود جلوهگر میشود، در حالی که نادان فقط به خودخواهی و صداهای توخالی توجه دارد. همچنین، این شعر به این نکته اشاره دارد که عالم در میان جاهلان مانند یک شاهد در میان کوران است؛ یعنی فرد دانا و با بصیرت در یک جمعیت نادان، به سادگی قابل تشخیص نیست.