قصیدهٔ شمارهٔ ۴۴ - در مدح شمس‌الدین حسین علکانی سعدی
سعدی شیرازی / قصاید / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
تمام گشت و مزین شد این خجسته مکان
به فضل و منت پروردگار عالمیان
همیشه صاحب این منزل مبارک را
تن درست و دل شاد باد و بخت جوان
دو چیز حاصل عمرست نام نیک و ثواب
وزین دو درگذری کل من علیها فان
ز خسروان مقدم چنین که می‌شنوم
وفای عهد نکردست با کس این دوران
سرای آخرت آباد کن به حسن عمل
که اعتماد بقا را نشاید این بنیان
بس اعتماد مکن بر دوام دولت و عمر
که دولتی دگرت در پی است جاویدان
زمین دنیا، بستان زرع آخرتست
چو دست می‌دهدت تخم دولتی بفشان
بده که با تو بماند جزای کردهٔ نیک
وگر چنین نکنی از تو بازماند هان
بپاش تخم عبادت حبیب من زان پیش
که در زمین وجودت نماند آب روان
حیات زنده غنیمت شمر که باقی عمر
چو برف بر سر کوهست روی در نقصان
ز مال و منصب دنیا جزین نمی‌ماند
میان اهل مروت که «یاد باد فلان»
کلید گنج سعادت، نصیحت سعدیست
اگر قبول کنی گوی بردی از میدان
به نوبتند ملوک اندرین سپنج‌سرای
خدای عزوجل راست ملک بی‌پایان
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به زیبایی و خوشحالی مکان خاصی اشاره می‌کند که به لطف خداوند مزین شده است. او آرزو می‌کند که صاحب این منزل همیشه سالم و خوشدل باشد. شاعر بیان می‌کند که دو چیز ارزشمند در زندگی وجود دارد: نام نیک و ثواب که از دنیا باقی می‌ماند. همچنین به ناپایداری دنیا و دولت‌ها اشاره کرده و به اهمیت عمل نیک و حسن رفتار در ساختن آخرت می‌پردازد. او به انسان‌ها توصیه می‌کند که به عبادات و کارهای نیک بپردازند، زیرا زندگی زودگذر است و در نهایت، تنها یاد نیکو از انسان‌ها باقی می‌ماند. شاعر از نصیحت سعدی به عنوان کلید سعادت یاد می‌کند و می‌گوید که اگر نصیحت را بپذیری، پیروز خواهی بود.