شمارهٔ ۱۵۹ سعدی
سعدی شیرازی / قطعات / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
چنانکه مشرق و مغرب به هم نپیوندند
میان عالم و جاهل تألفست محال
وگر به حکم قضا صحبت اتفاق افتد
بدانکه هر دو به قید اندرند و سجن و وبال
که آن به عادت خویش انبساط نتواند
وز این نیاید تقریر علم با جهال
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر بیان میکند که همچنان که مشرق و مغرب به هم نمیپیوندند، ارتباط میان عالم و جاهل نیز ممکن نیست. اگر به اجبار یا قضا ارتباطی میان آنها برقرار شود، هر دو در قید و بند خواهند بود. عالم به خاطر عادت خود نمیتواند درک و فهم خود را به جاهل منتقل کند و جاهل نیز نمیتواند علم را درک کند. به این ترتیب، ارتباط مفهومی میان این دو گروه غیرممکن به نظر میرسد.