شمارهٔ ۴۹ سعدی
سعدی شیرازی / قطعات / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
پسر نورسیده شاید بود
که نود ساله چون پدر گردد
پیر فانی طمع مدار که باز
چارده ساله چون پسر گردد
سبزه گر احتمال آن دارد
که ز خردی بزرگتر گردد
غله چون زرد شد امید نماند
که دگر باره سبز برگردد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این بیت‌ها به مفهوم گذر زمان و تغییرات آن اشاره دارد. می‌گوید که هر موجودی زمان خود را دارد و نمی‌توان انتظار داشت که پیر فانی دوباره جوان شود یا غله‌ای که زرد شده، دوباره سبز گردد. به عبارت دیگر، زندگی و مراحل آن غیرقابل برگشت هستند و امید به بازگشت به حالت قبل بی‌فایده است.