نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۳۶ سعدی

سعدی شیرازی / مثنویات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

آنکه هفت اقلیم عالم را نهاد

هر کسی را هر چه لایق بود داد

گر توانا بینی ار کوتاه دست

هر که را بینی چنان باید که هست

این که مسکین است اگر قادر شود

بس خیانت‌ها کزو صادر شود

گربهٔ محروم اگر پر داشتی

تخم گنجشک از زمین برداشتی

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به بیان این نکته می‌پردازد که خداوند در آفرینش هر کس را به تناسب لایقیش عطا کرده است. اگر کسی توانایی داشته باشد اما دستش کوتاه باشد، باید همانگونه که هست باقی بماند. همچنین، اگر فردی ضعیف و مسکین به قدرت برسد، ممکن است خیانت‌هایی از او سر بزند. در نهایت، به مثال گربه‌ای که اگر قدرت پرواز داشت، تخم گنجشکی را می‌دوزد اشاره می‌کند، که نشان‌دهنده خطرات قدرت در دستان نادرست است.