نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۹ سعدی

سعدی شیرازی / مثنویات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

نکویی گرچه با ناکس نشاید

برای مصلحت گه گه بباید

سگ درنده چون دندان کند تیز

تو در حال استخوانی پیش او ریز

به عرف اندر جهان از سگ بتر نیست

نکویی با وی از حکمت به در نیست

که گر سنگش زنی جنگ آزماید

ورش تیمار داری گله پاید

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به این موضوع می‌پردازد که نباید به انسان‌های بی‌فایده و ناامید (ناکس) نیکی کرد. برای حفظ مصلحت و امنیت باید در مواقعی که لازم است محتاط باشیم. شاعر به تشبیه سگ درنده اشاره می‌کند که اگر دندان‌هایش را تیز کند و در وضعیتی که استخوانی به او می‌دهی، ممکن است خطرناک شود. به طور کلی، در دنیا همواره باید احتیاط کرد و هوشیار بود، زیرا کمک به کسانی که لیاقت آن را ندارند ممکن است به بروز مشکلاتی منجر شود.