غزل شمارهٔ ۲۵۹۳ صائب
صائب / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
کی به هر چشمی نظربازان تماشایش کنند؟
هم مگر نور اقتباس از روی زیبایش کنند
حلقه چشمی چو دور آسمان باید وسیع
تا تماشای جمال عالم آرایش کنند
با خیال از وصل قانع شو که آن حسن لطیف
می شود پوشیده تر چندان که پیدایش کنند
چون الف در مد بسم الله پنهان می شود
گر برابر سرو را با قد رعنایش کنند
در گرانی عقل اگر پهلو زند با کوه قاف
چون سپند این آتشین رویان سبکپایش کنند
هر که چون شبنم زند بر ساغر گل پشت دست
هم قدح با آفتاب عالم آرایش کنند
دیده صاحب بصیرت می برد در هر نظر
از تماشا، لذت کوری که بینایش کنند
نقطه ای کز خامه صائب چکد، صاحبدلان
در نظرها مردمک، در دل سویدایش کنند
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر در مورد زیبایی و تماشای آن صحبت می‌کند. شاعر به توصیف زیبایی‌ها و نحوه ادراک آن‌ها می‌پردازد و به این نکته اشاره می‌کند که برای تماشای زیبایی، باید چشمان وسیع و دل‌های آگاه داشت. همچنین او به این باور است که زیبایی‌ها در حالتی پنهان‌تر می‌شوند و شناخت آن‌ها نیازمند بصیرت و درک عمیق‌تری است. شاعر با استفاده از تشبیهات مختلف، به اهمیت و زیبایی عشق و الوهیت اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که این زیبایی‌ها را تنها افرادی با چشم‌های بینا و دل‌های آگاه می‌توانند درک کنند. در نهایت، او اشاره می‌کند که هر نقطه‌ای که زیبایی را می‌نگارد، آثارش در دل تماشاچیان باقی می‌گذارد.