نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

غزل شمارهٔ ۲۸۳۶ صائب

صائب / غزلیات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)

به خدمت بنده از آزادمردان زود می‌گردد

ایاز از حسن خدمت عاقبت محمود می‌گردد

به عشق آویز، دل را از هوس گر پاک می‌خواهی

که از آتش زر مغشوش خالص زود می‌گردد

به دریا می‌رسد ابر بهار از قطره‌افشانی

زیان مایه‌داران مروت سود می‌گردد

نماند دست ارباب کرم در آستین هرگز

که در جیب کریمان زر چو گل موجود می‌گردد

چرا مهر خموشی از لب گفتار بردارم؟

که روشن خانه‌ام زین روزن مسدود می‌گردد

به پیغامی مرا دریاب اگر مکتوب نفرستی

که بلبل در قفس از بوی گل خشنود می‌گردد

سرایت می‌کند در بی‌گناهان خشم جباران

زمین را می درد شیری که خشم‌آلود می‌گردد

ز قتل عاشقان رنگین نشد مژگان خونریزش

که بی‌آب است هر تیغی که خون‌آلود می‌گردد

گرامی دار صائب سینه‌چاکان محبت را

کز این محراب هرکس سر کشد مردود می‌گردد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن که به صورت شعر است، به موضوعات مختلفی از جمله عشق، خدمت، و رابطه انسان‌ها پرداخته و نکات عرفانی و اخلاقی را مطرح می‌کند. در آن به زودرسی و شکست‌ناپذیری محبت اشاره شده و تلویحاً بیان می‌کند که انسان‌هایی که به دیگران خدمت می‌کنند، در نهایت به عاقبت نیکو دست خواهند یافت. همچنین، اهمیت خلوص نیت و دوری از هوس‌ها در عشق بیان شده است. ناتوانی در برداشت یک زندگی پاک و مملو از محبت و همچنین اثرات منفی خشم و نفرت بر روی اجتماع و افراد نیز از دیگر مضامین این شعر است. در نهایت، شاعر به اهمیت احترام به احساسات و عشق اشاره می‌کند و می‌گوید که هرکس از درستی و محبت منحرف شود، به ناخواسته مردود خواهد گردید.