غزل شمارهٔ ۳۴۰۴ صائب
صائب / غزلیات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
در گنه اشک ندامت ز جگر برخیزد
این سحابی است که از دامن تر برخیزد
باده در چشم و دل پاک پریزاد شود
قطره چون در صدف افتاد گهر برخیزد
به شکر یا به نوای شکرین پیوندد
هر که از خاک چو نی بسته کمر برخیزد
از حریصان نرود حرص زر و سیم به مرگ
تشنه از خواب همان تشنه جگر برخیزد
غفلت نفس دو بالا شود از موی سفید
سگ محال است که از خواب سحر برخیزد
خانه کعبه مقصود سویدای دل است
گرد هستی اگر از پیش نظر برخیزد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به مضامین گناه، ندامت و تلاش برای رسیدن به رشد و آگاهی پرداخته است. اشک ندامت از دل برخاسته و بازگشت به پاکی و شفافیت را نشان می‌دهد. اشاره به اینکه باده (نماد عشق و معرفت) با چشم و دل پاک باعث شکوفایی انسان می‌شود و هنر زندگی در عین حال به درک واقعیت‌ها و فرار از حرص و طمع است. در نهایت، خانه کعبه به عنوان هدفی والای روحانی شناخته می‌شود که باید از زوایای مختلف دنیا و غفلت‌ها فاصله گرفت تا به آن رسید.