نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

غزل شمارهٔ ۴۱۴۸ صائب

صائب / غزلیات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

مردم ز فیض عالم بالا چه دیده اند

غیر از حباب وموج ز دریا چه دیده اند

ما پیش پای خویش ندیدیم همچو شمع

تا دیگران ز دیده بیناچه دیده اند

ما سر تیره بختی خود را نیافتیم

تا روشنان عالم بالا چه دیده اند

جمعی که بسته اند کمر در شکست ما

غیر از صفا ز آینه ما چه دیده اند

دل چون گشاده نیست چه صحرا چه کوچه بند

سوداییان ز دامن صحرا چه دیده اند

آنها که ترک دولت جاوید کرده اند

زین پنج روز دولت دنیا چه دیده اند

جمعیت است سلسله جنبان افتراق

مردم ز جمع کردن دنیا چه دیده اند

ما حاصلی ز پرورش خود نیافتیم

تا نه فلک ز پرورش ما چه دیده اند

صد زخم می خورند و ز دنبال می روند

مردم ز خار خار تمنا چه دیده اند

پوشیده چشم می گذرند از در بهشت

تا اهل دل ز رخنه دلها چه دیده اند

جمعی که راه عقل به پایان رسانده اند

جز ماندگی وآبله پا چه دیده اند

چون نرگس این گروه که ارباب بینشند

جز پیش پا ز دیده بینا چه دیده اند

چون می کند به وعده وفا عاقبت کریم

این شوخ دیدگان ز تقاضا چه دیده اند

در پیش پای خویش نبینند از غرور

نادیدگان ز خویشتن آیاچه دیده اند

چون کار کردنی است هم امروز خوشترست

این کاهلان ز مهلت فردا چه دیده اند

از عقل نیست دل به سر زلف باختن

یاران موشکاف در اینجا چه دیده اند

در حیرتم که نغمه سرایان این چمن

در گل بغیر خنده بیجا چه دیده اند

در چشم بستن است تماشای هر دوکون

این کور باطنان ز تماشاچه دیده اند

صائب چو در شکستن خود امید نصرت است

احباب در شکستن اعدا چه دیده اند

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر درباره تجربیات و دیدگاه‌های مختلف مردم در زندگی است. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که بسیاری از افراد تنها به ظواهر و اشیاء سطحی توجه دارند و از عمق زندگی و معناهای واقعی آن غافل‌اند. او از وضعیت خود و دل بخت تیره‌اش می‌گوید و اینکه ما از خودمان و زندگی‌مان هیچ نتیجه‌ای نگرفته‌ایم، در حالی که دیگران به چیزهای عمیق‌تری دست یافته‌اند. شاعر به تضاد بین افراد بینا و نادیده‌ها اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که اشخاصی که در جستجوی حقیقت و عمق زندگی هستند، نسبت به کسانی که فقط به مظاهر می‌پردازند، برتری دارند. در نهایت، او به ناامیدی و چالش‌های زندگی اشاره می‌کند و می‌خواهد مخاطبان را به تفکر عمیق‌تری درباره زندگی و واقعیت‌ها دعوت کند.