غزل شمارهٔ ۶۷۰۵ صائب
صائب / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
کی کند غافل دل آگاه را خوابیدگی؟
از رسیدن نیست مانع راه را خوابیدگی
از دل بیدار کوته می شود راه دراز
دور می سازد ره کوتاه را خوابیدگی
در حجاب ابر غافل نیست از ذرات، مهر
پرده بینش نگردد شاه را خوابیدگی
جمع سازد در کمین صیاد خود را بیشتر
می کند بیدارتر آن ماه را خوابیدگی
تیغ لنگردار را در قطع، دست دیگرست
بال و پر گردد دل آگاه را خوابیدگی
در زمین گیران غفلت پند را تاثیر نیست
از جرس کمتر نگردد راه را خوابیدگی
فتنه را بیداری دولت بود خواب گران
خوش نباشد صاحبان جاه را خوابیدگی
خصم چون هموار شد از مکر او ایمن مشو
فتنه باشد آب زیر کاه را خوابیدگی
چون تواند سبزه زیر سنگ قامت راست کرد؟
سنگ ره شد صائب گمراه را خوابیدگی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به تم بیداری و آگاهی از خواب غفلت می‌پردازد. شاعر به این نکته تأکید می‌کند که خوابیدگی و غفلت مانع از رسیدن به هدف‌ها و روشن شدن حقیقت‌ها می‌شود. در دل بیدار، راه‌ها کوتاه و روشن است، اما در خواب غفلت، همه چیز دشوار و دور به نظر می‌رسد. شاعر به مقایسه‌ی بیداری و خواب می‌پردازد و می‌گوید که خواب غفلت نه تنها دید را می‌پوشاند، بلکه انسان را در خطر توطئه‌ها و فتنه‌ها قرار می‌دهد. در نهایت، بیداری تنها راهی است که می‌تواند انسان را از آسیب‌ها و مکرهای دیگران محافظت کند.