نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

غزل شمارهٔ ۸۶۴ صائب

صائب / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

می نماید چشم شوخ از پرده شرم و حجاب

برق عالمسوز را مانع نمی گردد سحاب

اختر صبح آیدش خورشید تابان در نظر

هر که رخسار ترا دیده است پیش از آفتاب

می کند بر عاشقان هم رحم، حسن سنگدل

آب اگر گردد به چشم آتش از اشک کباب

حسن در دوران خط از شرم می آید برون

در قیامت می شود طالع ز مغرب آفتاب

بهره صورت پرست از حسن معنی حسرت است

تشنه دیدار گل را تشنه تر سازد گلاب

سنگ کم در پله میزان خجالت می کشد

خود حساب آسوده است از پرسش روز حساب

خودنمایی لازم نودولتان افتاده است

می شود غماز هر خونی که گردد مشک ناب

تشنه دیدار را کوثر نسازد دل خنک

بلبلان را برنیارد از خمار گل گلاب

گرچه می گردد ز پیچ و تاب کوته، رشته ها

رشته آه مرا سازد رساتر پیچ و تاب

کسب جمعیت به امید پریشانی کنم

می فشانم، هر چه می گیرم ز دریا چون سحاب

از هوسناکی منه بر آب، بنیاد حیات

کز هواجویی شود در یک نفس فانی، حباب

نیست بر سنگین دلان محرومی سایل گران

کوه با آن لنگر تمکین بود حاضر جواب

در سواد فقر از طول امل آثار نیست

در دل شب پا به دامن می کشد موج سراب

می کند پند و نصیحت در گرانجان هم اثر

پای خواب آلود از فریاد اگر خیزد ز خواب

فیض روشندل به نیک و بد برابر می رسد

پرتو مه می فتد یکسان به آباد و خراب

در مزاج تندخویان گریه را تأثیر نیست

آتش سوزان نمی اندیشد از اشک کباب

حسن روز افزون او صائب یکی صد شد ز خط

گرچه حسن از حلقه خط می‌شود پا در رکاب

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به توصیف زیبایی و پیچیدگی عشق و احساسات انسانی می‌پردازد. شاعر از جاذبه‌ای سخن می‌گوید که فراتر از حجاب و شرم است و نشان می‌دهد که زیبایی ممکن است در ابتدا پنهان باشد، اما در نهایت خود را نمایان می‌کند. عاشقان را به دلسوزی و رحم نسبت به یکدیگر ترغیب می‌کند و بیان می‌کند که دیدار معشوق، خواسته‌ای است که انسان‌ها را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد. همچنین، شاعر از ناپایداری مفهوم عشق و زندگی می‌گوید و اشاره می‌کند که در نهایت همه چیز به یک نقطه می‌رسد و اثرات آن از بین نمی‌رود. نکته دیگری که در شعر آمده، تأثیرات محیط و شرایط زندگی بر حس و حال افراد است و این که در نهایت، زیبایی و حقیقت در زندگی جاری است و بر همه یکسان تأثیر می‌گذارد.