۸۹- تاریخ وفات میرزا محمد خان سپهسالار صفایی جندقی
صفایی جندقی / قطعات و ماده تاریخ‌ها / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
چو ناکام ای سپهسالار ایران
به عقبی رخت از دنیا کشیدی
اموردیگران فرصت ندادت
به فکر کار خویش اکنون فتیدی
ز نار و جنت آنچت گفته بودند
تمامش را به رأی العین دیدی
بر ما بود مشکوک آن سخن ها
کمابیش آنچه صدقش را رسیدی
به تاریخ وفاتت صرف امید
صفایی گفت از غم ها رهیدی
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر درباره‌ای از یک سپهسالار ایرانی است که به ناامیدی و ناکامی دچار شده و در پایان عمرش، به فکر کارهای خود می‌افتد. او پس از مرگش به تجربیات و حقایق زندگی‌اش پی می‌برد و به آنچه درباره جهنم و بهشت گفته بودند، مواجه می‌شود. همچنین، او به تاریخ وفاتش، امید و آرامش را پیدا می‌کند و از غم‌ها رهایی می‌یابد.