نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بند ۲۰ صفایی جندقی

صفایی جندقی / ترکیب ۱۱۴بندی عاشورایی / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

کای خواهر ای ستم کش بی غم گسار ما

دیدی چگونه گشت سرانجام کار ما

دشمن به دودمان من انداخت آتشی

کآتش فکند در دو جهان یک شرار ما

بر خاندان من شرری شعله زد که زو

دودی فلک بود ز دم شعله بار ما

زین تندباد حادثه انگیز فتنه خیز

گلشن به باد رفت و خزان شد بهار ما

سرو و صنوبر وگل و شمشاد و ارغوان

یکباره شد قلم همه از جویبار ما

رفتیم و اشک حسرت و داغ فراق ماند

درچشم و سینه های شما یادگار ما

واقع به وقعه ای شده کز فرط بی کسی

خون گلوی ماست وقایع نگار ما

سرهای سروران به سر نی از آن کنند

کز سمت حربگه نکشید انتظار ما

از پایمال سم ستواران باد پی

برطرف دامنت ننشیند غبار ما

زین خاک بردمد همه گل های آتشین

از عکس داغ های دل داغ دار ما

باغی به جای سبزه پر از لاله بنگری

روزی اگر گذار کنی بر مزار ما

از شرح شکوه فرصت دیدار چون فتد

افتد فراز جد و پدر چون گذار ما

برداغ نوخطان همه صبر از خدا طلب

بخشد جزای خیر ترا کردگار ما

پس گفت یا رب این همه سهل است و مختصر

صد جان و سر به پای تو کمتر نثا رما

زینب به زاری آمد و زد صیحه ای بلند

وز برق آه شعله به هفت آسمان فکند

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به بیان درد و رنجی می‌پردازد که بر خاندان شاعر (به احتمال قوی خاندان امام حسین(ع)) رفته است. شاعر با زبانی اندوهگین، به توصیف آتش و خرابی‌هایی که دشمنان بر سر آن‌ها آورده‌اند می‌پردازد و به آسیب‌های عاطفی و اجتماعی ناشی از این فجایع اشاره می‌کند. او از سوگواری برای عزیزانش و حسرت فراق یاد می‌کند و می‌گوید که فرزندان و خانواده او در اثر بی‌رحمی دشمنان به مصیبت دچار شده‌اند. شاعر از طبیعت و زیبایی‌های آن که قلبش را به درد آورده، و از درد و اندوهی که بر دل بازماندگان مانده، سخن می‌گوید. در پایان، زینب(س)، خواهر امام حسین(ع)، به تصویر کشیده می‌شود که بر مصیبت‌ها می‌گرید و ناله‌ای سر می‌دهد که صدای آن به آسمان‌ها می‌رسد. این شعر نشان‌دهنده عشق، فراق، و مظلومیت اهل بیت(ع) در واقعه عاشورا است.