۷- آیات ۵۱ تا ۵۸ صفی علیشاه
صفی علیشاه / ۱۹- سوره مریم / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
وَ اُذْکُرْ فِی اَلْکِتٰابِ مُوسیٰ إِنَّهُ کٰانَ مُخْلَصاً وَ کٰانَ رَسُولاً نَبِیًّا (۵۱) وَ نٰادَیْنٰاهُ مِنْ جٰانِبِ اَلطُّورِ اَلْأَیْمَنِ وَ قَرَّبْنٰاهُ نَجِیًّا (۵۲) وَ وَهَبْنٰا لَهُ مِنْ رَحْمَتِنٰا أَخٰاهُ هٰارُونَ نَبِیًّا (۵۳) وَ اُذْکُرْ فِی اَلْکِتٰابِ إِسْمٰاعِیلَ إِنَّهُ کٰانَ صٰادِقَ اَلْوَعْدِ وَ کٰانَ رَسُولاً نَبِیًّا (۵۴) وَ کٰانَ یَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلاٰةِ وَ اَلزَّکٰاةِ وَ کٰانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِیًّا (۵۵) وَ اُذْکُرْ فِی اَلْکِتٰابِ إِدْرِیسَ إِنَّهُ کٰانَ صِدِّیقاً نَبِیًّا (۵۶) وَ رَفَعْنٰاهُ مَکٰاناً عَلِیًّا (۵۷) أُولٰئِکَ اَلَّذِینَ أَنْعَمَ اَللّٰهُ عَلَیْهِمْ مِنَ اَلنَّبِیِّینَ مِنْ ذُرِّیَّةِ آدَمَ وَ مِمَّنْ حَمَلْنٰا مَعَ نُوحٍ وَ مِنْ ذُرِّیَّةِ إِبْرٰاهِیمَ وَ إِسْرٰائِیلَ وَ مِمَّنْ هَدَیْنٰا وَ اِجْتَبَیْنٰا إِذٰا تُتْلیٰ عَلَیْهِمْ آیٰاتُ اَلرَّحْمٰنِ خَرُّوا سُجَّداً وَ بُکِیًّا (۵۸)
و یاد کن در کتاب موسی را بدرستی که بود خالص گردانیده شد و بود رسولی پیغمبر (۵۱) و ندا کردیم او را از جانب طور ایمن و نزدیک کردیم او را ز گوینده (۵۲) و بخشیدیم مر او را از رحمت خود برادرش هارون را پیغمبری (۵۳) و یاد کن در کتاب و اسماعیل را بدرستی که او بود راست وعده و بود رسولی نبی (۵۴) و بود که امر میکرد کسانش را بنماز و زکاة و بود نزد پروردگارش پسندیده (۵۵) و یاد کن در کتاب ادریس را بدرستی که او بود راستگوی نبی (۵۶) و بالا بردیم او را بجایی بلند (۵۷) آنها آنانند که انعام کرد خدا بر ایشان از پیغمبران از فرزندان آدم و از آنانی که برداشتیم با نوح و از فرزندان ابراهیم و اسرائیل و از آنان که هدایت کردیم و برگزیدیم چون خوانده شود بر ایشان آیتهای خدای بخشنده و برو در افتند سجدهکنان و گریهکنندگان (۵۸)
کن به قرآن یاد از موسی که او
هم موحد بود و هم پاک و نکو
بُد فرستاده و نبی کردیم ما
مر ورا از وادی أیمن ندا
یعنی از طور آنکه بود آن دست راست
در مقام سرّ ، که آن اقرب به ماست
ساختیم از قرب او ر ا راز گو
هم ببخشیدیم از رحمت به او
همچو هارون کش برادر بود و یار
هم نبی از جانب پروردگار
کن به قرآن یاد اسماعیل کو
بود اندر وعدة خود راستگو
هم فرستاده حق و پیغمبرش
کرده بُد حق بر گروهی رهبرش
فرقه ای گویند فرزند خلیل
مُرد او پیش از پدر بی قال و قیل
این خود اسماعیل بن حزقیل بود
نیست دور ار باشد اینسان در شهود
حاصل آنکه بود آمر بر صلات
اهل خود را هم به ایتاء زکات
بُد پسندیده حق اندر حال و کار
شاد مردی کش پسندد کردگار
یاد کن هم در کتاب ادریس را
بود صدّیق و نبی او از خدا
رفعتش دادیم بر عالی مکان
یعنی اندر اوج علم و عرش جان
این گروهند از نبیّین آن کسان
که بر ایشان داده نعمت بی کران
نی که نعمت بهر ایشان خاص بود
بل به نعمت ذکر خاصان را نمود
یعنی ایشان بوده اند از آن فرق
که بر ایشان بذل نعمت کرده حق
یعنی آن نعمت که خاص اولیاست
نی که عام از بهر خلق بینواست
این گروهند از نبیّین در سبل
أنْعَمَ االلهُ عَلَیهِم مِّن رُسُل
خود ز فرزندان آدم در فتوح
وز نتاج آنکه بُد در فُلک نوح
هم ز فرزندان ابراهیم راد
هم ز اسرائیل کامل اعتقاد
وآن کسانی را که بنمودیم راه
برگزیدیم از جهان بی اشتباه
شد بر ایشان خوانده چو آیات خدای
می فتادندی به سجده با بُکای
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این آیات به ذکر برخی از پیامبران الهی پرداخته شده است. اولاً، موسی به عنوان پیامبری خالص و نیکو یاد میشود که از جانب خدا ندا شده و به او نزدیک شده است. برادرش هارون نیز به او بخشیده شده که او هم نبی است. همچنین، اسماعیل به خاطر صداقت و نبی بودنش مورد توجه قرار میگیرد و او اهل خود را به نماز و زکات امر میکند. ادریس نیز به عنوان پیامبری صادق و بلند مقام معرفی میشود. در نهایت، این دسته از پیامبران به عنوان قدسیان و برگزیدگان خدا شناخته میشوند که بر آنها نعمتهای فراوانی ارزانی شده است. آنها فرزندان آدم و نسلهای دیگر از جمله نوح، ابراهیم و اسراییل هستند و وقتی آیات خدا بر آنان خوانده میشود، در حال سجده و گریه به عبادت میپردازند.