صفی علیشاه
زاده ۱۲۵۱ – درگذشته ۱۳۱۶ هجری قمری، اصفهان
زندگینامهٔ صفی علیشاه
میرزا حسن اصفهانی متخلص به «صفی» و ملقب به صفیعلیشاه (زادهٔ ۱۲۵۱ قمری در اصفهان، درگذشتهٔ ۱۳۱۶ قمری در تهران)، قطب دروایش نعمتاللهی و از شاعران بزرگ صوفی مشرب سدههای اخیر است. او مردى ادیب و شاعر و در نظم انواع شعر توانا بود. پدرش بازرگان بود. وی در کودکى به همراه پدر به یزد رفت و تا سن بیست سالگى در آن شهر زیست. میرزا حسن پس از آموختن مقدمات علوم به شیراز، کرمان، مشهد و سپس به هند و حجاز مسافرتهایی کرد، و بالاخره به تهران آمد. در تهران یکی از مریدان وی قطعه زمینی در محلهٔ شاه آباد به او هدیه کرد و او در آنجا خانقاهی وسیع بنا نهاد که پس از مرگ در همانجا به خاک سپرده شد. هماکنون خیابان مجاور خانقاه و آرامگاه وی در تهران به خیابان صفیعیشاه معروف است. وی صاحب آثار متعددی به نظم و نثر است که از آن جمله میتوان به تفسیر منظوم قرآن در سی و دو هزار بیت و زبدةالاسرار مشتمل بر بیان اسرار شهادت امام حسین علیهالسلام و یارانش و تطبیق آن با منازل سیر و سلوک اشاره نمود.
آثار صفی علیشاه
شعرهای صفی علیشاه
- بخش ۲ - باب الالف — الف باشد گرت فهم عبارت
- بخش ۵ - الاحد — احد در نزد صوفی اسم ذاتست
- بخش ۸ - احصاء الاسماء — اگر صاحبدلی بشنو کماهی
- بخش ۶ - الاحدیه — احدیت بود وصفی که ساقط
- بخش ۳ - بیان الاتحاد — ز لفظ اتحاد ار نکته دانیاست
- بخش ۴ - الاتصال — کنون بشنو که در ضمن مقالت
- بخش ۷ - احدیه الجمع — احدیت که جمع اندر بیانست
- بخش ۱ - بسم الله الرحمن الرحیم — به نام آنکه بنیاد جهان کرد
- بخش ۱۴ - الاسماء الذاتیه — کنون گفتارم از اسماء ذاتیست
- بخش ۱۶ - الاصطلام — یکی از اصطلاحات اصطلام است
- بخش ۱۲ - ارائک التوحید — شنو زارائک التوحید باری
- بخش ۱۳ - الاسم — ز اسم ار اصطلاح ما بدانی
- بخش ۱۱ - الاراده — اراده مر محبت را مبادیست
- بخش ۱۵ - الاسم الاعظم — دگر بشنو بیان اسم اعظم
- بخش ۱۰ - الاحسان — گر از روی خرد باشی مصدّق
- بخش ۹ - الاحوال — بود احوال افاضات مواهب
- بخش ۱۸ - الاعیان الثابته — شنو ز اعیان ثابت اصطلاحی
- بخش ۱۹ - الافق المبین والافق الاعلی — افق باشد مبین اندر بدایت
- بخش ۲۱ - الامامان — امامان قطب را همچون دو دستند
- بخش ۲۰ - الافراد و الامینان — اگر افراد را جوئی رجالند
- بخش ۲۲ - ام الکتاب — گرت اندیشهام الکتاب است
- بخش ۱۷ - الاعراف — یکی از معنی اعراف بشنو
- بخش ۲۳ - الآن الدائم — ز آن دایم اگر با افتتاحی
- بخش ۲۴ - الانانیت — انانیت بود آن شیء که هر شیی