نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

۱۳۸- آیه ۲۶۵ صفی علیشاه

صفی علیشاه / ۲- سوره البقره / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

وَ مَثَلُ اَلَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوٰالَهُمُ اِبْتِغٰاءَ مَرْضٰاتِ اَللّٰهِ وَ تَثْبِیتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ کَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصٰابَهٰا وٰابِلٌ فَآتَتْ أُکُلَهٰا ضِعْفَیْنِ فَإِنْ لَمْ یُصِبْهٰا وٰابِلٌ فَطَلٌّ وَ اَللّٰهُ بِمٰا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ (۲۶۵)

و مثل آنان که انفاق می‌کنند مالهاشان را به جهت طلب خشنودی خدا و ثابت گردانیدنی از خودهاشان چون مثل بوستانیست بر بلندی که برسدش باران بزرگ قطره پس بدهد ثمرش را دو چندان پس اگر نرسد آن را باران بزرگ قطره پس باران خورد قطره و خدا بآنچه می‌کنید بیناست (۲۶۵)

هم مثال آن کسان کانفاق مال

می نمایند از رضای ذوالجلال

از ره بینایی و نور یقین

که مر ایشان راست اندر راه دین

هست چون باغی به ارض مرتفع

بیشتر زآن گشت خواهی منتفع

گر بر آن بستان رسد باران سخت

کم نگردد نفع او از حسن بخت

بوستانی کز زمین باشد بلند

نیست از تخریب سیل، آن را گزند

حاصل از وی بیشتر آید به دست

هم ز باغی کو بود بر ارض پست

هست ممکن بلکه هر سالی دو بار

حاصل آرد بی ز آسیبی به بار

بارش او را گرچه ناید سخت تر

نرم و کم یعنی بر او بارد مطر

همچنین دان در ثواب انفاقها

گر که الله است و از اشفاقها

نزد حق هر دانۀ او خرمنی است

بل نه خرمن، جنّتی و گلشنی است

حق بر اعمال شما باشد بصیر

چیست تا آن از قلیل و از کثیر

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

آیه و متن مورد نظر به تشبیه کسانی می‌پردازد که اموالشان را برای رضایت خداوند انفاق می‌کنند. اینان مانند باغی بر فراز بلندی هستند که در صورت بارش باران، محصولشان دو برابر می‌شود و حتی اگر باران نبارد، با باران سبک‌تر هم می‌توانند بهره خوبی ببرند. خداوند به اعمال آنان بصیر است و نتایج انفاق آن‌ها در نزد خداوند بسیار ارزشمند است. این تشبیه نشان می‌دهد که افراد با ایمان و نیکوکار، به مانند باغی در زمین مرتفع هستند که همواره در امان از آسیب‌ها و با برکت و ثمرتر از دیگران خواهند بود.