۳۰- آیه ۶۲ صفی علیشاه
صفی علیشاه / ۲- سوره البقره / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
إِنَّ اَلَّذِینَ آمَنُوا وَ اَلَّذِینَ هٰادُوا وَ اَلنَّصٰاریٰ وَ اَلصّٰابِئِینَ مَنْ آمَنَ بِاللّٰهِ وَ اَلْیَوْمِ اَلْآخِرِ وَ عَمِلَ صٰالِحاً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لاٰ خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لاٰ هُمْ یَحْزَنُونَ (۶۲)
بدرستی که آنان که ایمان آوردند و آنان که یهود شدند و ترسایان و ستارهپرستان هر که ایمان آورد بخدا و روز بازپسین و کردار شایسته، پس مر ایشان راست مزد ایشان نزد پروردگارشان و نیست ترسی بر ایشان و نه ایشان اندوهناک شوند (۶۲)
آن گروهی کاهل ایمانند و دین
از ره تقلید و ظاهر نه از یقین
یعنی آن ایمانشان بر ظاهر است
باطن ایمان از ایشان ساتر است
آن یهود و آن نصاری هر که هست
صائبین آن فرقۀ کوکب پرست
زین طوایف هر کسی بی معذرت
آرد ایمان بر خدا و آخرت
هم کند کردار نیکو اختیار
هست او را اجر نزد کردگار
فارغ است از خوف و حزن او در سکون
گفت، لَا خَوفو لا هم یحزَنُون
این است ایمان حقیقی کاختصاص
دارد آن بر اهل توحید و خواص
صورت ایمان بود قول و قبول
معنی ایمان حصول است و وصول
عامه زآن قانع به حرف و صورتند
خاصگان راجع به جمع وحدتند
نیست آنجا احتمال حزن و خوف
یا که در حولش مجال حزن و خوف
خوف باشد از عقوبت در فعال
حزن از نقصان اوصاف و کمال
چون ز افعال و صفات او رسته شد
بر حق از مادون حق پیوسته شد
از دویی رست و فنا ء فی الذات گشت
شمس وحدت مطلق از ذرات گشت
ذات صمدانی است پاک از نقص و خوف
کی به وصفش حزن گنجد یا که خوف
بیش از این اندر خور افهام نیست
لقمۀ خاصان سزای عام نیست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به تفسیر آیهای از قرآن پرداخته که در آن درباره ایمان و اعمال نیک اظهار نظر میشود. در این آیه بیان شده که افرادی که به خدا و روز قیامت ایمان دارند و اعمال صالح انجام میدهند، از ترس و غم مصون هستند و در نزد پروردگارشان پاداش خواهند داشت. متن سپس به تفکیک ایمان حقیقی از ایمان ظاهری میپردازد و بیان میکند که ایمان واقعی فقط در دل و با یقین وجود دارد، در حالی که برخی افراد ممکن است تنها به خاطر تقلید ظاهر ایمان داشته باشند. در انتها، اشاره میشود که افرادی که به واقعیتهای عمیقتری از ایمان دست یافتهاند، دیگر نگرانی از عقوبت و نقصان ندارند و در آرامش و سکون به سر میبرند. این آرامش به دلیل پیوستگی به ذات حق و رهایی از دوگانگی و نقص است.