نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

۸۵- آیات ۱۷۴ تا ۱۷۶ صفی علیشاه

صفی علیشاه / ۲- سوره البقره / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

إِنَّ اَلَّذِینَ یَکْتُمُونَ مٰا أَنْزَلَ اَللّٰهُ مِنَ اَلْکِتٰابِ وَ یَشْتَرُونَ بِهِ ثَمَناً قَلِیلاً أُولٰئِکَ مٰا یَأْکُلُونَ فِی بُطُونِهِمْ إِلاَّ اَلنّٰارَ وَ لاٰ یُکَلِّمُهُمُ اَللّٰهُ یَوْمَ اَلْقِیٰامَةِ وَ لاٰ یُزَکِّیهِمْ وَ لَهُمْ عَذٰابٌ أَلِیمٌ (۱۷۴) أُولٰئِکَ اَلَّذِینَ اِشْتَرَوُا اَلضَّلاٰلَةَ بِالْهُدیٰ وَ اَلْعَذٰابَ بِالْمَغْفِرَةِ فَمٰا أَصْبَرَهُمْ عَلَی اَلنّٰارِ (۱۷۵) ذٰلِکَ بِأَنَّ اَللّٰهَ نَزَّلَ اَلْکِتٰابَ بِالْحَقِّ وَ إِنَّ اَلَّذِینَ اِخْتَلَفُوا فِی اَلْکِتٰابِ لَفِی شِقٰاقٍ بَعِیدٍ (۱۷۶)

بدرستی که آن کسانی که می‌پوشند آنچه را فرو فرستاد خدا از کتاب و می‌فروختند بآن بهایی را کم آن گروه‌اند که نمی‌خورند در شکمهاشان مگر آتش را و نه سخن می‌کند ایشان را خدا روز قیامت و نه پاک می‌گرداند ایشان را و برای ایشان است عذاب دردناک (۱۷۴) آن گروه ایشانند که خریدند گمراهی را براه هدایت و خدای را بآمرزش پس چه شکیبا کرد ایشان را بر آتش (۱۷۵) این بسبب آنکه خدا فرو فرستاد کتاب را براستی و بدرستی که آنان که اختلاف کردند در کتاب هر آینه در مخالفتند دور (۱۷۶)

آن کسانی که بپوشند از عتاب

آنچه نازل کرد حقشان از کتاب

میفروشند آن کمال بی عدیل

از ره نقصان به شیئی بس قلیل

نیست مقصود آنکه بفروشند باز

بر کثیری تا در آن باشد جواز

بلکه با وی هر دو عالم اندک است

داند این مردی که در ره سالک است

آنکه بفروشد فزونی را به کم

نیست هیچش غیر آتش در شکم

آتشِ حرص است و از آن نارها

که بود در بطن آتش خوارها

بهر ایشان گفت زآن مایأکُلُونَ

کی خورند از غیر نار اندر بطون

نه سخن گوید مر ایشان را خدا

نه کند پاکیزه شان از ناروا

چون نگردند از هوای نفس پاک

هست ایشان را عذابی دردناک

این گروهند آنکه بخریدند باز

گمرهی را بر هدایت از مجاز

هم عذاب آخرت بر مغفرت

تا در این سوداء چه باشد معذرت

چه شکیبا کرده ایشان را به نار

این است صبر بد مآل ناگوار

این است بهر آنکه انزال کتاب

از خدا حق است و بر عین صواب

وآن کسان که اختلاف اندر کتاب

میکنند، اندر شقاقند و عذاب

این تخالف نزد اهل علم و دید

گشت باعث بر شقاقی بس بعید

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به نقد کسانی می‌پردازد که حقایق کتاب الهی را پنهان کرده و به بهایی اندک می‌فروشند. نویسنده به شدت از این افراد انتقاد کرده و می‌گوید که آن‌ها جز آتش درونی چیزی نمی‌خورند و در روز قیامت خدا با آن‌ها سخن نخواهد گفت و آن‌ها را پاک نخواهد کرد، بنابراین عذاب دردناکی برایشان خواهد بود. همچنین بیان می‌شود که این افراد هدایت را با گمراهی و آمرزش را با عذاب عوض کرده‌اند و این وضعیت آن‌ها را بر آتش صبور کرده است. در نهایت، اشاره به اختلافات میان انسان‌ها در مورد کتاب الهی و عواقب آن، یعنی دوری از حق و چالش‌های دینی، می‌شود.