نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

۸۹- آیه ۱۸۰ صفی علیشاه

صفی علیشاه / ۲- سوره البقره / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

کُتِبَ عَلَیْکُمْ إِذٰا حَضَرَ أَحَدَکُمُ اَلْمَوْتُ إِنْ تَرَکَ خَیْراً اَلْوَصِیَّةُ لِلْوٰالِدَیْنِ وَ اَلْأَقْرَبِینَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَی اَلْمُتَّقِینَ (۱۸۰)

نوشته شد بر شما چون حاضر شود یکی از شما را مرگ اگر وا گذارید مالی را به نیکی وصیت کردن برای پدر و مادر و نزدیکی بنیکی سزاوار بودن بر پرهیزکاران (۱۸۰)

« در بیان وصیات و تأکید در عمل کردن به آن »

شد نوشته بر شما هنگام فوت

از شما چون شد یکی حاضر به موت

مر وصیّت مانده گر مالی بجا

زو به سوی والدین و اقربا

زآنچه معروف است و حق بر متقین

که نباشد جمع آن از جور و کین

گر شده جمع آن به ظلم آن بی خرد

شاید ار گردد بر آن مظلوم رد

لیک باشد گر معیّن، قدر آن

که به خواری اخذ کرده است از فلان

مال معروف آن بود کز عدل و داد

جمع گردد نی به ظلم و کین، زیاد

هست معروف آنکه روز داوری

وزر نبود تا از آن گردی بری

کس نگوید مال از آن مظلوم بود

که به دست آورد و این معلوم بود

پس شود آن مالها روز شمار

هر دِرم از بهر جانت زخم مار

بر چنین مالی کجا حق کرده امر

کن وصیّت یا بده بر زید و عمر

شد وصیّت لایق مال حلال

که بود معروف در نزد رجال

یعنی آن را اهل دین دانند خیر

وانتسابش بر تو باشد نی به غیر

باز معروف ار که دانی حکمتش

هم توان بودن به موصی نسبتش

تا وصیّت او به عدل و دین کند

نی به میل نفس بی تمکین کند

عدل آن باشد که اندر اصل و فرع

حکم او ثابت بود در عقل و شرع

او وصیّت کرد بر آئین حق

نیست فعلش باطل اندر دین حق

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به تأکید بر اهمیت وصیت کردن قبل از مرگ می‌پردازد و به ویژه بر اصولی که باید در این وصیت‌ها رعایت شود، تاکید می‌کند. در آیه اشاره شده است که هنگام نزدیک شدن به مرگ، بر فرد واجب است که از دارایی خود برای والدین و نزدیکان وصیت کند و این کار بر اساس انصاف و نیکی انجام شود. متن توضیح می‌دهد که وصیت باید بر مبنای عدالت و بدون ظلم باشد. در روز جزا نیز نباید بر کسی بار گناهی باشد و دارایی‌ها باید از راه حلال به دست آمده باشند. همچنین، وصیت باید به گونه‌ای باشد که مطابق با دین و عقل باشد و با هوای نفس نباشد. در کل، متن بر رعایت اصول اخلاقی و شرعی در وصیت تأکید دارد.