۵- آیات ۱۹ تا ۲۴ صفی علیشاه
صفی علیشاه / ۲۲- سوره الحج / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
هٰذٰانِ خَصْمٰانِ اِخْتَصَمُوا فِی رَبِّهِمْ فَالَّذِینَ کَفَرُوا قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِیٰابٌ مِنْ نٰارٍ یُصَبُّ مِنْ فَوْقِ رُؤُسِهِمُ اَلْحَمِیمُ (۱۹) یُصْهَرُ بِهِ مٰا فِی بُطُونِهِمْ وَ اَلْجُلُودُ (۲۰) وَ لَهُمْ مَقٰامِعُ مِنْ حَدِیدٍ (۲۱) کُلَّمٰا أَرٰادُوا أَنْ یَخْرُجُوا مِنْهٰا مِنْ غَمٍّ أُعِیدُوا فِیهٰا وَ ذُوقُوا عَذٰابَ اَلْحَرِیقِ (۲۲) إِنَّ اَللّٰهَ یُدْخِلُ اَلَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا اَلصّٰالِحٰاتِ جَنّٰاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا اَلْأَنْهٰارُ یُحَلَّوْنَ فِیهٰا مِنْ أَسٰاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَ لُؤْلُؤاً وَ لِبٰاسُهُمْ فِیهٰا حَرِیرٌ (۲۳) وَ هُدُوا إِلَی اَلطَّیِّبِ مِنَ اَلْقَوْلِ وَ هُدُوا إِلیٰ صِرٰاطِ اَلْحَمِیدِ (۲۴)
این دو خصم خصومت کردند در پروردگارشان پس آنان که کافر شدند بریده میشود برای ایشان جامها از آتش ریخته میشود از بالای سرهاشان آن آب گرم (۱۹) که گداخته شود بآن آنچه در شکمهای ایشانست و پوستهاشان (۲۰) و مر ایشانراست گرزها از آهن (۲۱) هرگاه اراده کنند که بیرون روند از آن از آزردگی باز گردانیده شوند در آن و بچشید عذاب آتش سوزان (۲۲) بدرستی که خدا در میآورد آنان را که گرویدند و کردند کارهای شایسته در بهشتهایی که میرود از زیر آنها نهرها زیور بر کنند در آن از زر و مروارید و پوشش ایشان در آن پرنیانست (۲۳) و هدایت کرده شدند بپاکیزه از گفتار و هدایت کرده شدند براه خدای سزاوار ستایش (۲۴)
این دو فرقه یکدگر را دشمنند
که جدل در کردگار خود کنند
در ره دین ز اختیار و اضطرار
می کنند ایشان به سختی کارزار
پس کسانی که به حق کافر شدند
بهرشان ببریده گردد باز چند
جامه ای از آتش انگیخته
هم شود از فوق سرشان ریخته
آب گرمی که گدازد در نمون
آنچه ایشان راست ز احشاء در بطون
پوستهاشان هم شود بگداخته
ظاهر و باطن ز آتش ساخته
گُرزها باشد بر ایشان از حدید
که بر آنهاشان بکوبند از شدید
ز آتش ار خواهند تا بیرون روند
بازگردانیده اندر وی شوند
وین بود از کثرت اندوه و غم
گر گریزانند ز آتش دم به دم
این چنین گویندشان در سوز و تاب
کای اسیران هوی ذُوقُواْ عَذَاب
قسم دیگر کاهل ایمانند و دین
کرده اند اعمال نیکو از یقین
حق درآردشان به جنّت در جزا
جنّتی کز اوست جاری نهرها
مُتحلی در وی به زیورها شوند
صاحب دستینه از زرها شوند
شرح آنها گفته ایم از پیشتر
چیست تا معنی ز مروارید و زر
جامه ایشان راست در جنّت حریر
تا که باشند از لطافت بی نظیر
ره نموده هم شوند ایشان تمام
سوی طیّب، نزد گفتار و کلام
همچنین سوی صراط بس حمید
ره نموده می شوند اندر امید
قول طیّب هست حمد کردگار
راه طیّب بر موحد وصل یار
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن دربارهی دو گروه از انسانها صحبت میکند که یکی مؤمن و دیگری کافر است. گروه کافر که در مورد پروردگار خود جدل میکنند، عذابهای سختی را تجربه خواهند کرد. آنان در آتش عذاب خواهند سوخت و آب داغی بر سرشان ریخته میشود، که موجب گداخته شدن درون و پوستهایشان میشود. همچنین بر ایشان گرزهایی از آهن زده میشود و وقتی میخواهند از عذاب خارج شوند، به خاطر غم و اندوه دوباره به درون آتش برگردانده میشوند. در مقابل، مؤمنانی که کارهای نیک انجام دادهاند، به بهشت وارد خواهند شد. در بهشت نهرهایی جاری است و آنان با زینتهایی از طلا و مروارید آراسته خواهند شد. لباسهایشان از حریر خواهد بود و به گفتار و کلام پاک هدایت خواهند شد. نویسنده بر توصیف این دو گروه تأکید میکند و نشان میدهد که راه نجات تنها از طریق ایمان و اعمال صالح در دنیا است.