نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

۳- آیات ۱۱ تا ۱۴ صفی علیشاه

صفی علیشاه / ۲۴- سوره النور / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

إِنَّ اَلَّذِینَ جٰاؤُ بِالْإِفْکِ عُصْبَةٌ مِنْکُمْ لاٰ تَحْسَبُوهُ شَرًّا لَکُمْ بَلْ هُوَ خَیْرٌ لَکُمْ لِکُلِّ اِمْرِئٍ مِنْهُمْ مَا اِکْتَسَبَ مِنَ اَلْإِثْمِ وَ اَلَّذِی تَوَلّٰی کِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذٰابٌ عَظِیمٌ (۱۱) لَوْ لاٰ إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ اَلْمُؤْمِنُونَ وَ اَلْمُؤْمِنٰاتُ بِأَنْفُسِهِمْ خَیْراً وَ قٰالُوا هٰذٰا إِفْکٌ مُبِینٌ (۱۲) لَوْ لاٰ جٰاؤُ عَلَیْهِ بِأَرْبَعَةِ شُهَدٰاءَ فَإِذْ لَمْ یَأْتُوا بِالشُّهَدٰاءِ فَأُولٰئِکَ عِنْدَ اَللّٰهِ هُمُ اَلْکٰاذِبُونَ (۱۳) وَ لَوْ لاٰ فَضْلُ اَللّٰهِ عَلَیْکُمْ وَ رَحْمَتُهُ فِی اَلدُّنْیٰا وَ اَلْآخِرَةِ لَمَسَّکُمْ فِیمٰا أَفَضْتُمْ فِیهِ عَذٰابٌ عَظِیمٌ (۱۴)

بدرستی که آنان که آوردند دروغ بزرگ جماعتی‌اند از شما پندارید آن را شرّ برای شما بلکه آن خیر است برای شما از برای هر مردیست از ایشان آنچه را کسب کرد از بدی و آنکه بر خود گرفت معظم آن را از ایشان مر او راست عذابی بزرگ (۱۱) چرا هنگامی که شنیدید آن را ظن نبردند مؤمنان و مؤمنات بخودهاشان خبر را و گفتند این دروغ بزرگیست آشکار (۱۲) چرا نیاوردند بر آن چهار گواه پس وقتی که نیاوردند آن گواهان را پس آن گروه نزد خدا ایشانند دروغگویان (۱۳) و اگر نبود فضل خدا بر شما و رحمت او در دنیا و آخرت هر آینه مس می‌کرد شما را در آنچه گفتگو کردید در آن عذابی بزرگ (۱۴)

« در بیان افک عایشه »

آنکه آوردند از سستیِ دین

کذبی اندر شأن اُمّ المؤمنین

لغو گفتند از شما جمعی فضول

در مقام عایشه جفت رسول

چونکه می گشتند باز از مصطلق

ماند او از کاروان با حفظ حق

رفت نزدیک مدینه یک شبی

او خود از هودج برون بر مطلبی

همرهان رفتند و او بر جای ماند

مردی او را برد و بر منزل رساند

شرح آن در نظم ما ناید به کار

بَددلان گفتند حرفی زشت و خوار

آمد این آیت که جمعی از شما

بر وی آوردند حرفی ناروا

بهر خویش آن را مپندارید زشت

بل شما را بهتر است آن در سرشت

هر گروهی ز اهل بهتان را جزاء

هست زآنچه کرده کسب او از خطاء

وآنکه بگرفت او معظم تر از آن

مر عذابی اعظم است او را چنان

چون شنید این مرد و زن از اهل کیش

ظن نبردند از چه بر نیکی خویش

یعنی آنسان که ز بهر خویشتن

چشم نیکی داشتند از ذوالمنن

تا بگفتند این بود إفکی مبین

نیست اندر حق او شایسته این

از چه ناوردید بر این قول بد

چار شاهد گر نبود آن کذب و رد

چار شاهد پس نیاوردند چون

نزد حقند آن جماعت کاذبون

گر نبُد فضل خدا و رحمتش

در دو دنیا میرسید از حضرتش

در هر آنچه خوض کردید اندر آن

مر عذابی بر شما سخت و گران

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن درباره واقعه‌ای به نام افک است که به عایشه، همسر پیامبر اسلام نسبت داده شده و شامل اتهاماتی بی‌اساس به او می‌باشد. خلاصه متن به شرح زیر است: گروهی از شما به دروغ اتهامات ناروا به عایشه زده‌اند. فراموش نکنید که این موضوع برای شما شری نیست بلکه خیر است، زیرا هر کس به ازای بدی‌هایی که انجام داده مجازات خواهد شد. وقتی این اتهام را شنیدید، مؤمنان و مؤمنات باید به خود نیکی می‌نگریستند و می‌گفتند این دروغی آشکار است. نباید به این اتهام باور می‌کردند و از چهار شاهد برای اثبات آن نیاورده‌اند، بنابراین اتهام‌زنندگان نزد خدا دروغگو هستند. اگر معايير فضیلت و رحمت خدا بر شما نبود، عذابی بزرگ به شما می‌رسید. این واقعه نشان‌دهنده این است که مؤمنان باید در هنگام شنیدن شایعات و اتهامات بی‌اساس به همدیگر خوش‌گمان باشند و از گناه و اتهام‌زنی پرهیز کنند.