نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

۱۷- آیات ۶۷ تا ۷۴ صفی علیشاه

صفی علیشاه / ۲۷- سوره النمل / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

وَ قٰالَ اَلَّذِینَ کَفَرُوا أَ إِذٰا کُنّٰا تُرٰاباً وَ آبٰاؤُنٰا أَ إِنّٰا لَمُخْرَجُونَ (۶۷) لَقَدْ وُعِدْنٰا هٰذٰا نَحْنُ وَ آبٰاؤُنٰا مِنْ قَبْلُ إِنْ هٰذٰا إِلاّٰ أَسٰاطِیرُ اَلْأَوَّلِینَ (۶۸) قُلْ سِیرُوا فِی اَلْأَرْضِ فَانْظُرُوا کَیْفَ کٰانَ عٰاقِبَةُ اَلْمُجْرِمِینَ (۶۹) وَ لاٰ تَحْزَنْ عَلَیْهِمْ وَ لاٰ تَکُنْ فِی ضَیْقٍ مِمّٰا یَمْکُرُونَ (۷۰) وَ یَقُولُونَ مَتیٰ هٰذَا اَلْوَعْدُ إِنْ کُنْتُمْ صٰادِقِینَ (۷۱) قُلْ عَسیٰ أَنْ یَکُونَ رَدِفَ لَکُمْ بَعْضُ اَلَّذِی تَسْتَعْجِلُونَ (۷۲) وَ إِنَّ رَبَّکَ لَذُو فَضْلٍ عَلَی اَلنّٰاسِ وَ لَکِنَّ أَکْثَرَهُمْ لاٰ یَشْکُرُونَ (۷۳) وَ إِنَّ رَبَّکَ لَیَعْلَمُ مٰا تُکِنُّ صُدُورُهُمْ وَ مٰا یُعْلِنُونَ (۷۴)

و گفتند آنان که کافر شدند آیا چون باشیم خاک و پدران ما آیا بدرستی که مائیم هر آینه بیرون آورده‌شدگان (۶۷) هر آینه بدرستی که وعده داده شدیم این را ما و پدرانمان پیش از این نیست مگر افسانه‌های پیشینیان (۶۸) بگو بروید در زمین پس بنگرید چگونه بود انجام کار گناهکاران (۶۹) و اندوهگین مباش بر ایشان و مباش در تنگی از آنچه مکر می‌کنند (۷۰) و می‌گویند کی خواهد بود این وعده اگر هستید راستگویان (۷۱) بگو شاید باشد که برسد شما را برخی از آنچه بشتاب می‌خواهد (۷۲) و بدرستی که پروردگار تو هر آینه صاحب تفضل است با مردمان و لیکن بیشتر ایشان شکر نمی‌کنند (۷۳) و بدرستی که پروردگار تو هر آینه می‌داند آنچه پنهان می‌دارد سینه‌هاشان و آنچه آشکار می‌کنند (۷۴)

وآن کسان گفتند که کافر شدند

هم نبُدشان علم و ادراکی بلند

بعد از آنکه می شویم آیا که خاک

ما و آبامان درآییم از مغاک

وعده داده ما بر این و آبائمان

گشته ایم از پیش و ژاژ است این بیان

نیست غیر از قصه ها که گفته اند

سابقین کاندر عدم نک خفته اند

سیر گو باید کنید اندر زمین

فَانظُرُواْ کَیفَ مآل الْمُجرِمِین

تو مشو غمگین بر ایشان هم مباش

در مضیق از مکرشان پنهان و فاش

کافران گویند این وعده است کی

راست گویید ار شما وین نیست غی

گو بسا باشد ردیف اندر نمون

با شما بَعضُ الَّذِی تَستَعجِلُون

هست ذو فضل آن خداوندت به ناس

لیک اکثر می ندارندش سپاس

رب تو داند هر آنچه در صدور

هستشان مخفی و پیدا در ظهور

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این آیات، کافران از بازگشت به زندگی پس از مرگ سخن می‌گویند و می‌پرسند آیا ممکن است که وقتی خاک شویم و پدران ما نیز، دوباره زنده شویم. آنان این وعده را افسانه‌ای از پیشینیان می‌دانند. خداوند به پیامبر می‌فرماید که به آنان بگوید در زمین بگردند و ببینند سرنوشت گناهکاران چگونه بوده است. همچنین خداوند به پیامبر می‌فرماید که بر کافران اندوهگین نشود و از مکر آنها در تنگنا نباشد. کافران همچنان درباره زمان وقوع وعده سوال می‌کنند و خداوند می‌فرماید که ممکن است شما را به آنچه خواسته‌اید نزدیک کند. او بر مردم فضل دارد اما بسیاری از آنان شکرگزاری نمی‌کنند و خداوند به خوبی می‌داند آنچه را که در دل‌دارند یا آشکار می‌کنند.