نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۸۶ - در مدح دلشاد شاه سلمان ساوجی

سلمان ساوجی / قصاید / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

یاد صبح است این گذر بر کوی جانان یافته

یادم عیسی است جسم خاک از و جان یافته

یا بشیر صحت ذات عزیز یوسف است

رهگذر بر کلبه احزان کنعان یافته

این خلیل اذر است ازر برو ریحان شده

یا خضر در عین ظلمات اب حیوان یافته

گوهر ذات وجود در درج فطرت است

چون( کلیم الله ) خلاص از موج بحران یافته

درة التاج سلاطین شاه دلشاد ان

که هستگرد نان را طاقتش با طوق فرمان یافته

ای به تمکین از ازل ثانی بلقیس امده

وای ز یزدان تا ابد ملک سلیمان یافته

شکر یزدان را که ذات بی نظیرت در جهان

هر چه جسته جز نظیر از فر یزدان یافته

از نظیرت سالها جاسوس فکرت یک جهان

جسته و صد ساله ره زان سوی امکان یافته

اسمان از خود نمایی پیش رای روشنت

افتاب عالم ارا را پشیمان یافته

عقل کامل رای خود را نزد رای کاملت

با کمال معرفت در عین نقصان یافته

روی سر پوشیدگان پرده ها عفتت

روزگاراز سایه خورشید پنهان یافته

از سواد سایه چترت جهان خال جمال

بر عذار شاهد چارم شبستان یافته

شهسوار همتت افلاک را در روز عرض

چون غبار نیلگون بر سمت میدان یافته

نو عروس حشمتت خورشید را در بزم پاه

چون مرصع مجمری در زیر دامان یافته

گلشن نیلوفری را خادمان مجلست

شبه نرگس دانی از مینا در ایوان یافته

با وجود جود طبع و حسن اخلاقت که خلق

هر دو را گلزار لطف و ابر احسان یافت

قصه یوسف جهان در قعر چاه انداخته

نامه حاتم فلک در طی نسیان یافته

دست دول بخشت کزو کان در دهان انداخت خاک

بحر پر دل را حربف اب دندان یافته

دستت ارزاق خلایق در سبیل تقدمه

دادو بستد تا بروز حشر از ایشان یافته

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن شعری مختص به توصیف ویژگی‌ها و فضایل شخصی خاص است، که به نوعی می‌توان او را انسانی بزرگ و مورد توجه دانست. شاعر به گذشته‌های دور و یادآوری شخصیت‌های بزرگ تاریخ مثل عیسی، یوسف و سلیمان اشاره می‌کند و از این طریق به مقایسه و معرفی مقام و جایگاه این شخص می‌پردازد. شاعر با احساس شکرگزاری از یزدان، ویژگی‌های برجسته شخصیت مورد نظر را به تصویر می‌کشد، از جمله دانش و معرفت او که در عین نقصان، کمال را یافته است. او همچنین به زیبایی و عظمت وجود این شخص اشاره کرده و او را به عنوان سرچشمه شگفتی‌ها و خیرات معرفی می‌کند. در نهایت، شاعر تأکید می‌کند که این فرد، به خوبی برای دیگران ارزاق و نعمت‌ها را فراهم می‌کند و در روز قیامت نیز به شفاعت و یاری بندگان خواهد پرداخت. این شعر به نوعی تجلیل از انسان‌های با فضیلت و آثار وجودیشان در دنیای بشر است.