نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

۱۳۹- قاضی میر حسین منطقی سام میرزا صفوی

سام میرزا صفوی / صحیفهٔ دوم - در ذکر علماء / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

بخش 1

از اکابر یزد است و مسقط الرأسش قصبه میبد است در اوان جوانی بشیراز رفته نزد علامه دوانی تحصیل نموده و در اکثر علوم خصوصا اقسام احکام حکمی فیلسوف و در میان همگنان بصفت عالی رتبت انی اعلم مالا تعلمون موصوف گردید، تصانیف متینش بسیار، در رغرر فواید رزینش قلاده ی گردن روزگار، از جمله شرح دیوان معجز بیان حضرت امیرالمؤمنین (ع) اگر چه شیعه در آن که تمام دیوان شعر آنحضرت است سخن دارند اما در اینکه گاهگاهی کلمات معجز آیات موزون از آن حضرت سر میزد .هیچ شکی نیست و تخلص آن حکمت شعار منطقی است این مطلع و این معما از اوست :

دگر شب آمد و من مبتلای هجرانم

کجا روم چه کنم . چاره ای نمیدانم

معما باسم حسام :

بخش 2

از حسن بیحد توای نازنین شمایل

عاقل شدست مجنون مجنون شدست عاقل

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

شخصی از یزد به نام علامه دوانی در جوانی به شیراز رفته و تحصیلات عمیقی در علوم مختلف به ویژه فلسفه و احکام داشته است. او به عنوان یک عالم برجسته شناخته می‌شود و آثار متین و ارزشمندی از خود به جا گذاشته که یکی از آنها شرح دیوان شعر امام علی (ع) است. او به خاطر تسلطش به علوم و فنون به "حکمت شعار منطقی" مشهور است. یکی از اشعارش درباره درد و دل و هجران است که نشان‌دهنده عمق احساسات و تفکرات اوست.