نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۴۳ - در مناقب اطباء عالِم گوید قال‌النّبی صلی‌اللّٰه علیه وسلّم فی شأنهم العلم علمان علم‌الابدان و علم‌الادیان سنایی

سنایی غزنوی / الباب التاسع فیالحکمة والامثال و مثالب شعراء‌المدّعین ومذّمة‌الاطباء والمنجّمین / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

باز مردی که وی طبیب بُوَد

در سخن حاذق و ادیب بُوَد

کرده باشد ز اوستاد قبول

خوانده باشد بسی کتاب اصول

در ریاضی برد به دانش راه

وز طبیعی بود به وجه آگاه

داند اسرار علمی و عملی

مسله‌های خلافی و جدلی

از برون پی برد به حال درون

داند احوال اندرون ز برون

بیند احوال علّت و امراض

داند اسباب جوهر و اعراض

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، مردی پزشک و دانشمند توصیف می‌شود که در سخن گفتن ماهر و ادیب است. او از استادان خود آموخته و کتاب‌های زیادی درباره اصول علم خوانده است. در ریاضیات و علوم طبیعی آگاهی دارد و به خوبی اسرار علمی و عملی را می‌داند. او می‌تواند حال درون بیماران را از بیرون تشخیص دهد و با به کارگیری دانش خود، علت و بیماری‌ها را شناسایی کند.