بخش ۹ - فی ذکرالعوام و اهل السوق والجهال سنایی
سنایی غزنوی / الباب التاسع فیالحکمة والامثال و مثالب شعراء‌المدّعین ومذّمة‌الاطباء والمنجّمین / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
تا توانی به گرد عامه مگرد
عامه از نام تو برآرد گرد
زان کجا عامه بی‌خرد باشد
صحبت بی‌خردت بد باشد
به همه حال چون خودت خواهد
صحبت او روان همی کاهد
چه نکو گفت آن خردمندی
که سخنهای اوست چون پندی
عامه نبود ز کارها آگاه
عامه را گوش کرّ و دیده تباه
صحبت عامه اسب و خر باشد
هر دوان ضد یکدگر باشد
خر تگ از اسب خود نگیرد تیز
لیک اسب از خران بگیرد تیز
صحبت عامه هرکه هشیارست
مثل حدّاد و مثل عطّارست
گرچه عطّار ندهدت مشک او
رسد از ناف مشک او به تو بوی
مرد حدّاد اگر به سور آید
جامه ز انگشت او بیالاید
با بهان لحظه‌ای چو بشتابی
نام نیکو ازو بسی یابی
صحبت عامه هرکرا دیدست
سخت زشت است و ناپسندیدست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به نقد صحبت و رفتار عامه مردم می‌پردازد و به ما یادآوری می‌کند که بهتر است از ارتباط با افراد نادان و بی‌خرد خودداری کنیم. نویسنده می‌گوید که صحبت کردن با عامه، در بسیاری از موارد بی‌فایده و مضر است، چون آنها نمی‌توانند درک درستی از مباحث داشته باشند. همچنین اشاره می‌شود که انسان‌های هشیار می‌توانند از افراد با دانش و تجربه، حتی اگر به‌طور مستقیم چیزی از آنها نخواهند، بهره‌مند شوند. در نهایت، متن توسط مثالی از مقایسه اسب و خر، تفکیک می‌کند که صحبت با عامه و نادانان، باعث کاهش ارزش و دانش فرد می‌شود.