بخش ۲۲ - قاعده در حکمت وجود اولیا شیخ محمود شبستری
شیخ محمود شبستری / گلشن راز / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
نبوّت را ظهور از آدم آمد
کمالش در وجودِ خاتم آمد
ولایت بود باقی تا سفر کرد
چو نقطه در جهان دَوْری دگر کرد
ظهورِ کلّ او باشد به خاتم
بدو گردد تمامی دَوْر عالم
وجودِ اولیا او را چو عضوند
که او کلّ است و ایشان همچو جزوند
چو او از خواجه یابد نسبتِ تامّ
از او با ظاهر آید رحمتِ عامّ
شود او مقتدای هر دو عالم
خلیفه گردد از اولادِ آدم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به موضوع نبوت و ولایت اشاره دارد و نشان می‌دهد که نبوت از آدم آغاز شده و کمال آن در وجود خاتم (پیامبر اسلام) تجلی یافته است. ولایت به عنوان یک مقام باقی مانده است و به شکل نقطه‌ای در دنیای بزرگ ظهور می‌کند. این وجود خاتم به عنوان جامع وجود تمامی عالم در نظر گرفته شده و اولیا (نمایندگان خدا) به عنوان افرادی وابسته به او یاد می‌شوند. در واقع، او منبع رحمت برای جهان است و می‌تواند به عنوان خلیفه‌ای از نسل آدم شناخته شود.