بخش ۵۳ - اشارت به رخ و خط شیخ محمود شبستری
شیخ محمود شبستری / گلشن راز / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
رخ اینجا مظهر حسن خدایی است
مراد از خط جناب کبریایی است
رخش خطی کشید اندر نکویی
که از ما نیست بیرون خوبرویی
خط آمد سبزه‌زار عالم جان
از آن کردند نامش دار حیوان
ز تاریکی زلفش روز شب کن
ز خطش چشمهٔ حیوان طلب کن
خضروار از مقام بی‌نشانی
بخور چون خطش آب زندگانی
اگر روی و خطش بینی تو بی‌شک
بدانی کثرت از وحدت یکایک
ز زلفش باز دانی کار عالم
ز خطش باز خوانی سر مبهم
کسی گر خطش از روی نکو دید
دل من روی او در خط او دید
مگر رخسار او سبع المثانی است
که هر حرفی از او بحر معانی است
نهفته زیر هر مویی از او باز
هزاران بحر علم از عالم راز
ببین بر آب قلبت عرش رحمان
ز خط عارض زیبای جانان
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به وصف زیبایی و کمال پروردگار از طریق مظهرهای ظاهری و باطنی می‌پردازد. نویسنده با اشاره به «رخ» و «خط» معصومانه، زیبایی‌های الهی را به تصویر می‌کشد. او به مجازات وجود می‌رسد و می‌گوید که خط و زلف (مو) خداوند، معرف جهان و حقیقت‌های بالا هستند. در این شعر، زیبایی ظاهری، رمز و رازهای نهفته‌ای را در خود دارد که نشان‌دهندهٔ عمق و معانی بی‌پایان الهی است. از طریق مشاهدهٔ زیبایی‌ها، فرد می‌تواند به حقیقت و وحدت وجود پی ببرد و در می‌یابد که هر جزء از خلق، در حقیقت, نشانی از خداوند است. شعر به این نکته تأکید دارد که زیبایی‌های ظاهری، در واقع پل‌هایی به سوی درک عمیق‌تر از خداوند و وجود است.