بخش ۳۱ - در تحقیق موتوا قبل ان تموتوا شیخ محمود شبستری
شیخ محمود شبستری / کنز الحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
بمیر ای بی‌خبر گر می‌توانی
به مرگی کان به است از زندگانی
بمیر از باطل و زنده به حق باش
چو هستی طالب حق زین نسق باش
در این روز دو سه کت داد حق مهل
بکن جهدی و دل خالی کن از جهل
به جای جهل پر علمش کن ای دوست
که چون مغز است علم و جهل چون پوست
خوشا وقت کسی کو پیش از مرگ
شود بیدار و سازد مرگ را برگ
اگر در جهل عمرت می‌شود فوت
کجا یابی امان از مالک الموت
مترس از مرگ صورت زانکه سهلست
بتر مرگ ای برادر مرگ جهلست
چو از دنیا بمیرد مرد دانا
به سوی آخرت راند توانا
بدانی گر بمیری اندرین تو
که موتوا این بود قبل ان تموتوا
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر به اهمیت مرگ و بیداری از جهل اشاره شده است. شاعر از ما می‌خواهد که اگر می‌توانیم، باید از زندگی باطل و توهمات فاصله بگیریم و به حقیقت و دانش روی بیاوریم. مرگ برتر از جهل است و کسی که قبل از مرگ بیدار شود و حقیقت را بشناسد، به آخرت با توانی می‌رود. در نهایت، با اشاره به آیه "مُوتُوا قَبْلَ أَنْ تَمُوتُوا"، نویسنده تأکید می‌کند که باید پیش از مرگ جسمانی، از جهل و غفلت رهایی یابیم.