بخش ۳۶ - در جزلی عمل شیخ محمود شبستری
شیخ محمود شبستری / کنز الحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
گرت امروز سوی ظلم میل است
بدان کان میل فردا چاه ویل است
چو فردا نیک و بد اندر شمار است
جزای عدل نور و ظلم نار است
شنیدستی که خود بد ز مردم
بود فردا به صورت مار و کژدم
برو ای دوست ترک خوی بد کن
ز من بشنو دوای جان خود کن
خوی نیکو گزین کان دلپذیر است
که فردا شهد و خمر و آب و شیر است
بساز امروز نیکو کار خود را
بسوز ار می‌توانی تخم بد را
چو دانی مزرعه دنیاست انبار
چو دادت مزرعه تخم نکو کار
تو تخم نیک کاری بد نباشد
جزایش جز یکی هفتصد نباشد
اگر خار است اگر خرماست بارت
همان باشد قیامت در کنارت
درین معنی که گفتم نیست نقصان
حقیقت همچنین باشد یقین دان
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره تأثیر رفتارهای انسان در دنیا و آخرت است. شاعر هشدار می‌دهد که امروز (این دنیا) باید به کارهای نیک بپردازیم تا در فردا (آخرت) دچار عذاب نشویم. او به این نکته اشاره می‌کند که هر عمل نیک بازتابی مثبت دارد و هر عمل بد، عواقب منفی. شاعر از ما می‌خواهد که به خودمان بپردازیم و خوی بد را ترک کنیم تا لذت‌های شیرین فردا را تجربه کنیم. او تأکید می‌کند که دنیا مانند یک مزرعه است و آنچه در آن می‌کاریم، در قیامت نتیجه‌اش را خواهیم دید. در پایان، او این حقیقت را مسلم می‌داند که اعمال انسان در زندگی، تأثیر مستقیم بر سرنوشتش در آخرت دارد.