نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۳ - حق الیقین شیخ محمود شبستری

شیخ محمود شبستری / فصل دوم / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

نزد آن حضرت قدیر علیم

خواه یک پشّه، خواه عرش عظیم

امر خلق است و خلق امر آنجا

از مراتب شد آن و این پیدا

همه بسیارهای او یک چیز

به من و تو پدید گشت تمیز

نیست محتاج مادت و مدت

قدرتش نی به آلت و عُدَت

فکر و اندیشه نبودش در کار

نه به ترتیب کرد و نی یک بار

هرچه زو آید آن کمال بود

غیر از این بدعت و ضلال بود

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر به عظمت و علم بیکران خداوند اشاره می‌کند و بر این باور است که همه موجودات، چه کوچک مانند پشه و چه بزرگ مانند عرش، به امر او خلق شده‌اند. او توضیح می‌دهد که در عالم وجود، همه چیز از یک حقیقت سرچشمه می‌گیرد و تفاوت‌ها تنها در درجات و مراتب است. خداوند به هیچ ماده یا زمان و مکان وابسته نیست و قدرتش نیاز به ابزار یا شمارش ندارد. در حقیقت، هر آنچه از او ناشی می‌شود، کمال و حقیقت است و هر آنچه غیر از این باشد، بدعت و گمراهی است.