بخش ۶ - التمثیل شیخ محمود شبستری
شیخ محمود شبستری / فصل دوم / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
مثل چرخ و شکلهای غریب
بشنو از من کنون علی الترتیب
نردبازی است کار کون و فساد
کعبتینی و طاسک نراد
طاس افلاک، کعبتین اختر
ذنب و رأس راست چون ششدر
زده سه پنج و چار و سه دو کره
کرده هر هفت و هشت و نه دوره
باز نراد شکلهای فلک
از یکی تا هزار، چار ملک
وان همه تحت امر مالک ملک
مثل «ما فی البحور تجری فلک»
گرچه هر دم ز شکلهای غریب
خلق کون و فساد راست نصیب
نیست این جمله جز که نقش ز باد
خصل برد آنکه دل بر او ننهاد
«ربّنا ما خلقت هذا» گفت
حق چو اظهار کرد سر نهفت
پس به «سبحانک» از «عذاب النار»
کان بود روح جهل و حکمت کار
بندگان را در این پناه آورد
بر خدائی خود گواه آورد
«ربنا انّنا سمعنا» را
خوش بخوان و بگو بدان ما را
از من و تو دعاست ای مسکین
او اجابت کند به لطف آمین
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به تشبیه و تبیین مسائل دنیا و آفرینش می‌پردازد. شاعر به طرز پیچیده‌ای به نقش انسان در عالم وجود و بازی‌های هستی اشاره می‌کند. او از نردبازی که به روابط و تعاملات انسانی اشاره دارد، صحبت می‌کند و تصویری از کائنات و تاثیرات آن بر انسان‌ها ارائه می‌دهد. در ادامه، به روح جهل و حکمت اشاره می‌شود و اهمیت درخواست از خداوند برای راهنمایی و اجابت دعاها مطرح می‌شود. در نهایت، شاعر بر از خودگذشتگی و ایمان به خدا تاکید دارد و از بندگان می‌خواهد که به دعا و درخواست از خدا بپردازند.