بخش ۱ - الفصل الثالث فی حدث العالم علم الیقین شیخ محمود شبستری
شیخ محمود شبستری / فصل سوم / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
ماسوی اللّه را عَلَم عالم
از حدث شد که هست ضد قدم
محدث است بل عدم وجود سواه
لم یکن کاین و «کان اللّه»
«و هو الاول» از نُبی بر خوان
آخر و اول وجودبدان
اولیت کجا شود ظاهر
که در او باطنی بود آخر
کافر است آنکه گفت ذات جهان
بود و باشد همیشه بی برهان
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به مسأله وجود و عدم در مورد خداوند اشاره دارد. گوینده میگوید که علم و دانش عالمان تنها نسبت به وجود خداوند است و هر چیزی که وجود دارد، محدث است، یعنی از عدم به وجود آمده است. او همچنین به این نکته میپردازد که خداوند از ازل وجود داشته و هیچ چیزی نمیتواند در برابر او قرار گیرد. به عبارت دیگر، خداوند اولین و آخری است که وجود دارد و هر کس که عما وجود جهان را با دلایل بیپایه و اساس قبول کند، کافر است.