نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

دوبیتی شمارهٔ ۱۵۸ شاه نعمت‌الله ولی

شاه نعمت‌الله ولی / دوبیتی‌ها / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

خشت عقل از قالبش بیرون فتاد

خانهٔ عاقل نگر تا چون فتاد

عقل مجنون آمد و لیلی گریخت

آنکه لیلی بود با مجنون فتاد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این بیت، شاعر به وضعیت عاقل و مجنون اشاره می‌کند. می‌گوید زمانی که عقل از جایگاهش خارج شود، خانه‌اش (شخصیت و وضعیت عاقل) به هم می‌ریزد. در این حالت عقل به وضعیتی دیوانه‌وار می‌افتد و برعکس، معشوق (لیلی) از او دور می‌شود. اینجا به نوعی به تناقضات عقل و عشق اشاره می‌شود.