شمارهٔ ۳۱ شاه نعمت‌الله ولی
شاه نعمت‌الله ولی / مثنویات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
ابتدا کردم به نام آن یکی
در وجود آن یکی نبود شکی
یک وجود است و صفاتش بی شمار
آن یکی در هر یکی خوش می شمار
چشم احول گر دو بیند تو مبین
تو یکی می بین چو احول دو مبین
گر هزار آئینه دیدم ور یکی
آن یکی را دیده ام در هر یکی
علم او آئینهٔ ذات وی است
آئینه خود غیر ذات او کی است
او تجلی کرده خوش در آینه
می نماید آن یکی هر آینه
روی او بنگر به نور روی او
تا چو آئینه نماید روبرو
نوش کن جام حبابی پر ز آب
تا خبر یابی ز جام و از شراب
ما درین دریا به هر سو می رویم
آبرو داریم و نیکو می رویم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به وجود واحدی اشاره می‌کند که در درون هر فردی وجود دارد و صفاتش بی‌شمار است. او بیان می‌کند که اگرچه ما دارای وجودهای جدا هستیم، اما در واقع همه به یک حقیقت واحد متصل هستیم. شاعر همچنین به اهمیت درک این حقیقت اشاره می‌کند و می‌گوید باید به نور وجود آن یکی بنگریم تا به حقیقت نزدیک‌تر شویم. در نهایت، او از زیبایی و خوشی در مسیر زندگی صحبت می‌کند و به ما می‌آموزد که در این دریا (زندگی) با شجاعت و نیکویی پیش برویم.