میدان سی و چهارم وجلست خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / صد میدان
از میدان خوف میدان وجل زاید. قوله تعالی: «و قلوبهم وجلة». وجل قوی تر از خوفست، و آن ترس زنده دلانست و آن سه چیزست. ترس بر طاعت، و ترس بر وقت، و ترس بر امل. ترس بنده از طاعت بر سه چیزست: از فساد نیت، و تاوان تقصیر، و ستدن خصمان. و ترس بر وقت از تغیر عزمست، یا از اضطراب اخلاص، یا از تفرقهٔ دل. و ترس بر امل، آن یاد کردن نوایستن است؛ و این ترس بر مقدار مکاشفت است، و دیدار دل، و تیمار از سبق؛ و نگریستن باول دل، بیقرار دارد و مرادرا غرقه. و این بیم بیم عابدانست.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
متن درباره‌ی ترس و وجلی است که در دل مؤمنان وجود دارد. ترس (خوف) به معنای احساس نگرانی و هراسی است که ناشی از درک عواقب ناپسند اعمال است. اما وجلی (وجل) قوی‌تر از خوف است و بیشتر به ترس آگاهان و زنده دلان مربوط می‌شود. در اینجا، سه نوع ترس ذکر شده است: ترس از طاعت (اطاعت خدا) که به فساد نیت و عواقب ناشی از تقصیر و خصمان اشاره دارد؛ ترس از زمان (وقت) که به تغییر عزمی یا اختلال در اخلاص و تمرکز قلبی مربوط می‌شود؛ و ترس از آمال (آرزوها) که به یادآوری ناپایداری و بی‌ثباتی نفس تعلق دارد. این نوع ترس‌ها در حقیقت نشان‌دهنده‌ی عمق ایمان و توجه عابدان به خدا و عواقب اعمالشان است.