میدان هفتاد و چهارم حکمتست خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / صد میدان
از میدان حیات میدان حکمت زاید. قوله تعالی: «یؤتی الحکمة من یشاء». حکمت دیدن چیزیست چنانکه آن چیزست. میان عقل و علم درجه‌ای شریفست، میان انبیا و اولیا مقسوم. و آن سه درجه است: یکی درجهٔ دیدنست، و دیگر درجهٔ گفتنست، سیم درجهٔ بدان زیستنست. درجهٔ دیدن شناختن کاریست بسزای آن کار، و نهادن آن چیزست بجای آن چیز، و شناخت هرکس در قالب آنکس؛ و این عین حکمتست. و درجهٔ گفتن راندن هر سخنست در نظیر آن، و بدیدن آخر هر سخن در اول آن، و شناختن باطن هر سخن در ظاهر آن؛ و این بنای حکمتست. اما درجهٔ زیستن بحکمت وزن معامله با خلق نگاه داشتنست میان شفقت و مداهنت، و وزن معامله با خود نگاه داشتنست میان امید و بیم، و وزن معامله نگاه داشتن با حق میان هیبت و انس؛ و این ثمرهٔ حکمتست، فافهم.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به توضیح مفهوم حکمت و درجات آن می‌پردازد. در آن آمده است که حکمت از سوی خداوند به هر کس که بخواهد داده می‌شود و شامل سه درجه اصلی است: 1. **درجه دیدن**: شناخت صحیح چیزی و درک آن به صورت واقعی. 2. **درجه گفتن**: بیان صحیح و مناسب درباره آن چیز و درک باطن سخن. 3. **درجه زیستن به حکمت**: زندگی کردن بر اساس حکمت و تعادل در روابط با دیگران و خود. در نهایت، اهمیت حکمت در ایجاد تعادل میان شفقت و مداهنت، امید و بیم، و هیبت و انس با خداوند مورد تاکید قرار می‌گیرد.