میدان نود و دوم نفس است خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / صد میدان
از میدان وقت میدان نفس زاید. قوله تعالی: «فلما افاق قال سبحانک». نفس خداوند وقت آنست که از وی چیزی در چیزی در آن نیامیزد. نفسهای اهل حقیقت سه است: نالهٔ تایبست، و خروش واله، و نعرهٔ واجد. اما نالهٔ تایب دیو راند، و گنااه شوید، و دل گشاید. و اما خروش واله مهر دنیا شوید، و اسباب سترد، و خلق فراموش کند. و اما نعرهٔ واجد در جان آویزد، و دل تشنه کند، و حجاب سوزد.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن، به مفهوم نفس و زمان در الهیات اشاره شده است. خداوند وقتی را برای درک حقیقت انسانها مشخص کرده است. نفسها به سه دسته تقسیم میشوند: 1. ناله تایب: نشاندهنده توبه و دوری از گناه. 2. خروش واله: نمایانگر عشق به دنیا و فراموشی مردم. 3. نعره واجد: بیانگر عطش روحی و تلاش برای رهایی از موانع. هر یک از این حالتها، واکنشی به حالتهای مختلف روح و نفس است که در مسیر درک حقیقت و نزدیکی به خداوند شکل میگیرد.