نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۳ خواجه عبدالله انصاری

خواجه عبدالله انصاری / مقامات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)

غلیان قرار وی آنست که سیر در نزول کند ظاهر و باطن را مشغول کند سلطان حقیقت بر سپاه بشریت قوله تعالی (قالت ان الملوک اذا دخلوا قریة افسدوها) چون درآید خانه ویران کند و عقل را محجوب کند مرد را در شوق غایب کند نتواند ادب بساط نگاه داشتن و طرب و نشاط بگذاشتن از آنستکه چون در پوشد لباس خجلت و تشویر و اقرار میآورد بجرم و تقصیر راه نیست و از آنچه دوست می کند ویرا آگاه نیست و عادت عاشق خانه بدوشی بود و معشوق را عاشق حلقه بگوش است دوست را فرمان بود و حکم وی روان بود

ای هر چه ترا مراد آن باید کرد

دیدار تو آفتاب جان باید کرد

گر کار برسم پاسبان باید کرد

جان در سر کار دوستان باید کرد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

غلیان مطلبی است درباره تأثیرات منفی قدرت و سلطنت بر جامعه بشری. بیان می‌کند که زمانی که پادشاهان وارد سرزمینی می‌شوند، آنجا را ویران می‌کنند و عقل و شعور مردم را هم تحت تأثیر قرار می‌دهند. این حالت باعث می‌شود که اشخاص از شوق و ادب دور شوند و در عذاب و ندامت باقی بمانند. همچنین به عاشقانه بودن حالت عاشق و حاکم بودن عشق و دوستی اشاره دارد. در نهایت، سخن بر لزوم پیروی از مراد و دیدار عشق و تلاش برای حفظ دوستی متمرکز است.