مناجات شمارهٔ ۲۴۳ خواجه عبدالله انصاری
خواجه عبدالله انصاری / مناجات نامه / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)
الهی چون با خود نگرم و کردار خود بینم گویم از من زار تر کیست ؟ و چون با تو نگرم و خود را در بندگی تو بینم گویم از من بزرگوار تر کیست :
گاهی که به طینت خود افتد نظرم
گویم که من از هر چه در عالم بترم
چون از صفت خویشتن اندر گذرم
از عرش همی به خویشتن درنگرم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این ابیات شاعر به تضاد بین خود و خداوند اشاره می‌کند. وقتی به خود می‌نگرد، خود را با خلقتی ناقص و زشت می‌بیند و احساس می‌کند که بدتر از هر موجودی است. اما وقتی به خدا و مقام بندگی خود نزد او فکر می‌کند، احساس می‌کند که بزرگ و محترم است. این تأمل به زیبایی وضعیت انسان را در دو جنبه متفاوت نشان می‌دهد؛ یکی جنبه انسانی و ناپاک و دیگری جنبه‌ی بندگی و ارادت به خداوند.