نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۶۳ ادیب الممالک

ادیب الممالک فراهانی / قصاید / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

شاه از تبار خویش وزیر اختیار کرد

وین اختیار نیک، شه بخت یار کرد

بنیاد ملک روی به سستی نهاده بود

زین اختیار پایه ملک استوار کرد

گویند در شکارگه اینکار دیده شه

بی شبهه شاه طایر دولت شکار کرد

چون صیرفی بدید گهرهای عقد ملک

بگزیده زان میان گهری شاهوار کرد

گنجی که در خزانه دولت نهفته بود

این شهریار قدرشناس آشکار کرد

آراست روی بخت ز تدبیر این وزیر

وز پند وی بگوش خرد گوشوار کرد

اقبال شاه در دی و بهمن بباغ ملک

آثار فروردین و نسیم بهار کرد

گر خوانده ای کتاب رسولان بدانی آنک

هر یک ز آل خویش وزیر اختیار کرد

مانا شنیده ای که پیمبر بروز خم

اینکار با پسر عم والاتبار کرد

با آن مقام و آن ید بیضا کلیم حق

این رتبه خواهش از در پروردگار کرد

بیگانه را که محرم اسرار شه کند

دیوانه را که بر در جم پرده دار کرد

ای عین دولت و سر ملت که ایزدت

در دین و داد معجزه روزگار کرد

الحق مکارم تو بگیتی نمود فاش

کاری که آفتاب بنصف النهار کرد

عزمت کشید چرخ حرونرا بزیر زین

چون اشتر رمیده ببینی مهار کرد

تو انتخاب خلقی و بهر امان خلق

این انتخاب را نظر شهریار کرد

اندر کف تو هشت شهنشه کلید ملک

وایزد ترا بتوسن دولت سوار کرد

خورشید با فروزت پیروز روز خواست

جمشید بختیارت با بخت یار کرد

بستان جزای نیت و پاداش کار خویش

گز دیرگاه مزد گرفت آنکه کار کرد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر به انتخاب وزیر از تبار شاه اشاره می‌کند و تأکید دارد که این انتخاب به تقویت حکومت و استواری پایه‌های پادشاهی کمک کرده است. وزیر به عنوان فردی باهوش و قابل اعتماد توصیف شده که با تدبیر خود، موفقیت‌های زیادی برای حکومت به ارمغان آورده است. شاعر به جعل داستان‌هایی از پیامبران و شخصیت‌های بزرگ تاریخی برای نشان دادن اهمیت این انتخاب می‌پردازد و می‌گوید که وزیر با تلاش‌های خود نه تنها خود را بلکه ملک را نیز آباد کرده است. در کل، این شعر به تمجید از وزیر و تأثیر مثبت او بر حکومت و ملک می‌پردازد.