شمارهٔ ۳۱ - مطایبه ادیب الممالک
ادیب الممالک فراهانی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن (رمل مثمن سالم)
خواجه سعدالملک بر فحش اشتهایی تام دارد
زآنکه بیمار است و طبعا میل بر دشنام دارد
نی حقیقت نی صفت دارد نه غیرت نه تعصب
نه حمیت نه شرف نه آبرو نه نام دارد
گه پی شهباز گیرد در هوا پرواز گیرد
نکته بی‌آغاز گیرد وعده بی‌انجام دارد
می‌کشد دایم در ایوان از کف خضر آب حیوان
نی فغان از ماه و کیوان نز غم ایام دارد
گفتم این گه‌گاه شد یا هست مادام الحیاتش
گفت دائم در حیاطش چند تن مادام دارد
می‌برد زین سو بدان سو می‌کشد زین کو بدان کو
می‌کند زین رو بدان رو زآنکه وقف عام دارد
از رخ آن نونهالان سیب و شفتالو ریزد
از لب و چشم غزالان شکر و بادام دارد
طعنه زد مشکوی مشکینش بچین تا در شبستان
عمه دارد خاله دارد دایه دارد مام دارد
خود شبستان نی که چرخ و مهر و ماه و مشتری شد
و اندران کیوان و تیر و زهره و بهرام دارد
شاهدان دارد جفاجو سوی صید اندر تکاپو
هر یکی از خال و گیسو دانه دارد دام دارد
ترکی از لب می گسارد ماهی از مو نافه بارد
گر بپوشی جامه دارد ور بنوشی جام دارد
ناز دارد شرم دارد سخت دارد نرم دارد
سرد دارد گرم دارد پخته دارد خام دارد
دایه چون محرم نباشد میرود همراه بی‌بی
لای‌لایی می‌کند تا بچه را آرام دارد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شعر درباره شخصی است که از زندگی و نعمت‌هایش رضایت ندارد و به نوعی بیمار است. او تمایل به دشنام و فحش دارد و هیچ‌گونه ویژگی‌های مثبت مانند غیرت، شرافت و آبرو را در خود نمی‌بیند. در عین حال، او از زیبایی‌هایی چون میوه‌ها و محبت‌ها لذت می‌برد و در زندگی اش، به طور مداوم به دنبال خوشی و لذت است. این فرد در میان خانواده و دوستانش احاطه شده و از محبت و توجه آنها بهره‌مند است. در نهایت، این شعر به تضاد بین غم و شادی، تنهایی و اجتماع اشاره دارد و به نوعی به پیوند میان احساسات انسانی و زیبایی‌های زندگی می‌پردازد.