نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۱۰ - مطایبه ادیب الممالک

ادیب الممالک فراهانی / مقطعات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)

دریغ آن ناصرالدین شاه و استبداد دورانش

عزیز حضرت سلطان امین بزم خاقانش

ز فراشان قرمزپوش و دژخیمان بدهیبت

چماق شاطر و چوب قرقچی در بیابانش

گهی در دشت دوشان تپه گه در مشکوی مشکین

شکار آهو و صید گوزن و ناز جیرانش

شدن نخجیر را پویان به دام عنبرین مویان

غزال چشم مهرویان پلنگ و ساری اصلانش

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به توصیف دوران سلطنت ناصرالدین شاه و استبداد آن زمان می‌پردازد. شاعر به وضعیت و زندگی شاه، همراهانش و طرز زندگی اشرافی او اشاره می‌کند؛ از فراشان و دژخیمان گرفته تا شکار و تفریحاتی که در دشت‌های مختلف دارد. او با لحنی انتقادی از تجمل‌گرایی و تباهی‌های آن دوره سخن می‌گوید و به ناز و زیبایی‌های شکار و زندگی شاهانه ناصرالدین شاه اشاره می‌کند.