نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۵۳ - تاریخ کشته شدن جعفرخان رشیدالسلطان و علیخان ارشدالدوله در شهر رمضان المبارک ۱۳۲۹ ادیب الممالک

ادیب الممالک فراهانی / مقطعات / وزن: مفعول مفاعلن فعولن (هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف)

رشید و ارشد به جنگ ملت

زاسب هستی شده پیاده

رشیدسلطان نخست از جهل

در بلا را به رخ گشاده

معز سلطان به یاری بخت

سزای او را به تیر داده

ولیک ارشد بسان روباه

به چنگ ضیغم در اوفتاده

چو تشنه بودند ز ساغر مرگ

به کامشان ریخت زمانه باده

برای تاریخ سرود امیری

رشید و ارشد دو مرد ماده

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به نبردی میان دو شخصیت به نام‌های رشید و ارشد اشاره دارد. رشید که نماد قدرت و جهل است، با بخت معز سلطان رو در رو می‌شود. ارشد نیز به مانند روباهی زیرک به دام افتاده است. در نهایت، همگان تشنه مرگ هستند و زمانه نوشیدنی مرگ را به آنها می‌دهد. شاعر به تاریخ و مبارزات این دو مرد اشاره کرده و آن‌ها را به عنوان مردانی برجسته به تصویر کشیده است.