نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۵۲ ادیب الممالک

ادیب الممالک فراهانی / مقطعات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

آن شنیدم خیمه ای از شاه روس

ارمغان بر ناصرالدین شاه شد

خیمه ای کز ارتفاع و عرض و طول

اطلس گردون بر او کوتاه شد

در فضائی ساختندش استوار

میخ بر ماهی ستون بر ماه شد

خسرو صاحبقران را در نظر

هم پسند افتاد و هم دلخواه شد

ناگهان مشکوه ملک آمد در آن

وین سخت جاری در آن افواه شد

کز ورود این خر بی سم و دم

خیمه شاهنشهی خرگاه شد

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، خیمه‌ای از شاه روس به ناصرالدین شاه هدیه داده می‌شود که به خاطر اندازه و زیبایی‌اش، حتی از آسمان هم بزرگ‌تر به نظر می‌رسد. این خیمه در فضایی محکم و استوار برپاست و توجه شاه را جلب می‌کند. اما با ورود یک چیز نامناسب (خر) به داخل آن، خیمه که نماد قدرت و شکوه است، به محلی خالی و بی‌ارزش بدل می‌شود. این موضوع نشان‌دهنده تضاد بین ظاهر و باطن در قدرت و مقام است.