شمارهٔ ۵۲ ادیب الممالک
ادیب الممالک فراهانی / مقطعات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
آن شنیدم خیمه ای از شاه روس
ارمغان بر ناصرالدین شاه شد
خیمه ای کز ارتفاع و عرض و طول
اطلس گردون بر او کوتاه شد
در فضائی ساختندش استوار
میخ بر ماهی ستون بر ماه شد
خسرو صاحبقران را در نظر
هم پسند افتاد و هم دلخواه شد
ناگهان مشکوه ملک آمد در آن
وین سخت جاری در آن افواه شد
کز ورود این خر بی سم و دم
خیمه شاهنشهی خرگاه شد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، خیمهای از شاه روس به ناصرالدین شاه هدیه داده میشود که به خاطر اندازه و زیباییاش، حتی از آسمان هم بزرگتر به نظر میرسد. این خیمه در فضایی محکم و استوار برپاست و توجه شاه را جلب میکند. اما با ورود یک چیز نامناسب (خر) به داخل آن، خیمه که نماد قدرت و شکوه است، به محلی خالی و بیارزش بدل میشود. این موضوع نشاندهنده تضاد بین ظاهر و باطن در قدرت و مقام است.