نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۸۴ ادیب الممالک

ادیب الممالک فراهانی / مقطعات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

به دستش گاه تیغ و گاه خامه

به پیشش گه کتاب و گاه دفتر

سنان در خدمتش با خامه همدوش

قلم در حضرتش با تیغ همسر

گزیده خاطرش از فضل صد فصل

گشوده بر رخش از علم صد در

نفرساید دلش در خدمت شاه

نیاساید تنش از کار لشکر

همه کار جهان گیرد بدستی

تهی ماند مر او را دست دیگر

وز آن دست تهی پر کرد دایم

تهی دستان گیتی دامن از زر

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به توصیف شخصیتی می‌پردازد که در کار خود بسیار ماهر و فعال است. او با یک دست تیغ و خامه (مقامات نوشتاری) را در دست دارد و با دست دیگرش کتاب و دفتر را مدیریت می‌کند. این فرد، که سنان نام دارد، در خدمت دیگران است و به شدت به علم و فضل اهمیت می‌دهد. دل او هرگز از خدمت به شاه خسته نمی‌شود و تنش نیز از کارهای سخت نسبت به لشکر آسوده نیست. او همه کارهای جهان را به تنهایی انجام می‌دهد و هیچ دستی برای کمک ندارد، اما همیشه سعی می‌کند دستان خالی خود را از نعمت‌های دنیا پر کند.