شمارهٔ ۱۸ ادیب الممالک
ادیب الممالک فراهانی / در تقریظ شاهنامه و مثنویات و قطعات دیگر / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
منطقه اطلس بلند رواق
که معدل برو کنند اطلاق
هر دو قطبش دو قطب عالم گیر
در شمالش بنات نعش صغیر
دومین منطقه سپهر بروج
کرده بر چرخ ثابتات عروج
گذرد در دو نقطه این تدویر
از معدل ببین و باش بصیر
این دو نقطه همی رود بشمار
اعتدالین در خزان و بهار
سومین دان خطی که از آغاز
ره بر این چار قطب برده فراز
کمترین قطب آنکه شد موسوم
میل کلی در اصطلاح نجوم
باشد اندر میانه قطبین
یا همی بگذرد منطقتین
آنچه اندر رصد معین گشت
منزل ماه بیست باشد و هشت
که ز تقدیر کردگار قدیر
طی نمود این منازل تقدیر
تا به مصداق عاد کالعرجون
از حصار محاق شد بیرون
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره منطقه اطلس بلند رواق و ویژگی‌های نجومی آن بحث می‌کند. در این منطقه، دو قطب اصلی وجود دارد که از جنبه‌های جهانی اهمیت دارند. شمال آن با بنات نعش صغیر مشخص می‌شود و این منطقه به دو نقطه اعتدالین در فصل‌های بهار و خزان دسترسی دارد. همچنین، یک خط مرزی وجود دارد که به چهار قطب اصلی اشاره می‌کند و در میانه این قطب‌ها، میل کلی در نجوم تعریف شده است. متن به منازل ماه نیز اشاره دارد و بیان می‌کند که به خاطر تقدیر الهی، این منازل مشخص شده‌اند و از مرحله محاق بیرون آمده‌اند.