شمارهٔ ۲۹ - نگارش عهدنامه ادیب الممالک
ادیب الممالک فراهانی / مثنویات / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
سپس بهر تاراج این تاج و تخت
نشستند و پیمان به بستند سخت
که در خاک ایران سپارند راه
به روز سپید و به شام سیاه
دلیرانش را خوار و خیره کنند
چراغ شبش تار و تیره کنند
به هرجا پرستشگه ایزدی
بکوبند یکسر ز نابخردی
نمانند از رازداران دین
تن زنده بر جا در آن سرزمین
بدان سان که اندر سمرقند و سغد
سپردند جای هزاران به جغد
چنان چون به فرغانه و دشت چاچ
مساجد شده پر ز ناقوس و خاج
به ایران زمین نیز غوغا کنند
مساجد بدل بر کلیسا کنند
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، سخن از توطئهای است که برای تسلط و تسخیر ایران توسط گروهی ساماندهی شده است. آنها تصمیم میگیرند که در خاک ایران مسیری را برگزینند که روزهای روشن را به شبهای تاریک تبدیل کند و دلیران و فداکاران این سرزمین را خوار کنند. همچنین قصد دارند با نابود کردن مکانهای مذهبی و آیینی، دین و باورهای مردم را از بین ببرند و به جای آن، مساجد را به جای کلیساها قرار دهند. این نقشه به نوعی یادآور سرنوشت سهمگین مردمان سمرقند و سغد است که تحت سلطه دشمنان قرار گرفتهاند. هدف نهایی آنان دگرگونسازی فرهنگ و دین ایرانیان است.